Cách tưới phân cho cây hoa lan

cách tưới phân cho hoa lan

Tưới phân cho cây hoa lan đúng cách

Trong việc chọn lựa phân, ta cân nhắc chừng nào thì trong việc chọn cách tưới phân cho cây hoa lan ta cũng thận trọng chừng đó. Cách tốt nhất để bón phân là hòa loãng, cho phân tan hoàn toàn vào nước. Phân bón lỏng dễ sử dụng và phân tán khắp chậu, mau thấm đến rễ.

Nếu có dính vào lá thì cũng được hấp thu. Một số phân bón lá thì nên tưới mỗi ngày và rửa lại vào ngay ngày hôm sau để tránh sự phát triển của rong, tảo và sự cô đọng của muối.

Bón phân hột, tan chậm cũng có thể dùng để bổ sung cho việc bón phân lỏng, nhưng thường không được đồng đều, nếu nó dễ tan thì có thể gây hại cho rễ non. Đặc biệt không bón phân hữu cơ vào gốc lan vì sự phân hủy của chúng sớm muộn gì cũng làm mất sự thông thoáng của chậu lan, gia tăng sự ẩm ướt làm thối rễ, hư cây …

https://www.caykieng.farmvina.com/trong-hoa-lan-tai-nha

Có 2 vấn đề đặt ra khi tưới phân:

  1. Tưới phân làm sao cho cây hấp thụ được nhiều nhất
  2. Tưới phân làm sao cho kinh tế nhất

Như các bạn đã biết, rễ là cơ quan chính yếu giúp cây lan hấp thu nước và muối khoáng để nuôi cây. Ngoài ra lá cũng có khả năng hấp thụ nước và muối khoáng, nhất là ở trường hợp lan con. Nhưng đối với lan lớn, việc hấp thụ của lá không đủ cho nhu cầu phát triển tăng trưởng của cây. Do đó, lúc tưới, ta phải chú ý đến bộ rễ. Vậy tưới làm sao cho ướt bộ rễ là điều đáng bàn cãi.

Việc bón phân cho lan là hết sức cần thiết trong bất kỳ giai đoạn sinh trưởng nào của cây phong lan.

Thường người ta chú trọng đến 3 nguyên tố chính: N, P, K với các tỉ lệ tùy theo mục đích sử dụng, loài lan, thời kỳ sinh trưởng của hoa lan. Ngoài ra còn có thề kết hợp thêm các nguyên tố vi lượng như đồng (Cu), sắt (Fe), kẽm (Zn)… và một số Vitamin cần thiết khác.

Các nguyên tắc bón phân cho lan

* Tỉ lệ khi bón phân cho lan

Thường người ta sử dụng 4 tỉ lệ bón phân cho lan như sau:

– Tỷ lệ: 1:1:1 tỉ lệ N: P: K bằng nhau.

– Tỷ lệ: 3:1:1 tỉ lệ N cao.

– Tỷ lệ: 1:3:1 tỉ lệ P cao.

– Tỷ lệ: 1:1:3 tỉ lệ K cao.

Ngoài ra, còn rất nhiều tỉ lệ khác như 3:1:2; 3:2:1…

* Nồng độ phân

Trong mỗi tỷ lệ, nồng độ 3 chất N, P, K cũng thay đổi.

Ví dụ: Theo công thức của LeConfle (1981) ta có:

Công thức cao: 30 – 10 – 10 (50) tỷ lệ 3:1:1 để tăng trưởng và ra lá.

Công thức thấp: 10 – 18 – 10 (38) tỷ lệ 1:2:1 cho ra hoa.

Công thức thấp: 10 – 10 – 20 (40) tỷ lệ 1:1:2 cho ra rễ.

Tuy nhiên, lượng phân bón này hết sức linh động, nó phụ thuộc thời tiết như độ ẩm, ánh sáng, nhiệt độ… tùy thuộc vào từng giai đoạn sinh trưởng của cây hoa lan mà điều chỉnh cho thích hợp.

Bên cạnh đó người ta còn sử dụng phân bón hữu cơ và các nguyên tố cần thiết khác. Có nhiều loại phân hữu cơ như: nước tiểu, phân động vật, xác bã động vật, hạt đậu tương ngâm…

Các loại phân hữu cơ này rất tốt đối với phong lan nhưng khi dùng phải chú ý đến cách tưới nước, nồng độ tưới, tránh gây hại cho phong lan (với phân động vật và xác bã động vật phải ngâm ủ cho hoai mục), tránh làm ngộ độc phong lan.

—-

Có người tưới phân như tưới nước, tưới thật đẫm cho toàn bộ thân, rễ, lá, chậu và chất trồng đều thấm ướt đầy phân. Nhưng tưới như vậy lại sử dụng nhiều phân, không tiết kiệm được phân. Vì vậy muốn đạt được 2 điều nêu trên cùng một lúc, theo kết quả đã đạt được trong mấy năm qua thì trước khi tưới phân, chúng tôi tưới nước qua một lượt như hàng ngày, sau đó quay lại tưới phân cho vừa ướt cả chậu và bộ rễ mà không để phân chảy xuống đất như khi tưới nước. Việc tưới nước cho ẩm ướt trước sẽ dễ dàng thấm phân khi ta tưới vào, không bị chảy tuột đi. Làm như vậy, ta có thể tiết kiệm được 1/2 số lượng phân dùng bình thường.

tưới phân cho hoa lan
Tưới phân cho cây hoa lan đúng cách sẽ đạt được kết quả mỹ mãn

Nhưng có người cho rằng khi tưới nước vào thì cây hút nước no rồi làm sao hút được phân? Điều này không đúng vì việc hút nước và hấp thụ phân xảy ra theo 2 phương cách khác nhau riêng biệt, nên không có vấn đề no nước khiến rễ từ chối phân.

Tưới phân vào lúc nào trong ngày thì phù hợp nhất?

Nếu ta chia một ngày ra làm 3 giai đoạn thì:

  • Buổi sáng sớm: nhiệt độ thấp, ẩm độ cao. Dần dần khi mặt trời lên cao khoảng 9-10 giờ thì nhiệt độ tăng dần, ẩm độ hạ thấp xuống.
  • Buổi trưa từ 9-10 giờ đến 15-16 giờ, nhiệt độ cao và ấm độ thấp liên tục trong nhiều tiếng đồng hồ.
  • Buổi chiều từ 15-16 giờ, nhiệt độ hạ dần, nhưng ẩm độ tăng lên từ từ cho đến đêm. Suốt đêm độ ẩm cao nhất, nhiệt độ thấp hơn cả.

Phân được sử dụng hiệu quả qua đường lá khi:

  • Phân ở dạng dung dịch và dung dịch ấy bám vào rễ, lá và chất trồng
  • Các chất tan dù ở dạng phân tử hay ion sẽ xuyên qua màng tế bào để vào bên trong nguyên sinh chất, thủy thể của tế bào. Cho nên phân mà ta tưới vào lá sẽ xâm nhập liên tục vào bên trong tế bào chừng nào phân còn ở dạng dung dịch. Ngược lại, nếu tưới phân không lâu đã thấy chúng khô đọng lại các vết trắng ở mặt ngoài của lá thì chỉ một phần rất ít phân được hấp thụ mà thôi.
  • Các vết muối còn đọng ở mặt ngoài của lá sẽ không thấm được vào bên trong tế bào cho đến khi chúng được hòa tan trở lại thành dung dịch. Điều này xảy ra khi không khí có độ ẩm cao.

Thí nghiệm của Rossi và Beauchamp đã cho thấy sự hấp thụ Zn và Mn của muối sulfat ở lá cây đậu vàng trong tủ kính có độ ẩm 70% tốt hơn là ở trong tủ kính có độ ẩm 25%, nhất là trong 24 giờ đầu. Điều này chứng tỏ tưới phân theo đường lá vào lúc độ ẩm cao, cây sẽ hút phân được nhiều hơn.

https://caykieng.farmvina.com/hoa-lan-doat-giai-aos/

Như vậy có thể tưới phân vào lúc sáng sớm hay buổi xế chiều, nhưng không bao giờ tưới phân vào buổi trưa, nhất là phân bón lá, chỉ nên tưới vào lúc trời âm u, không nắng là hiệu quả hơn cả.

Về mặt lý thuyết thì tưới phân vào buổi chiều có phần hợp lý hơn, nhưng về mặt tổ chức và kinh tế (nếu bạn trồng lan kinh doanh) thì tưới phân vào buổi sáng lại lợi hơn vì còn rộng thời gian để điều hành, còn trông thấy rõ hiện trạng tưới phân cho cây để điều động và tránh được nguy hiểm do rắn rít có thể ở trong vườn lúc chiều tối.

Khoảng cách của những lần tưới là bao lâu?

Điều này còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố như điều kiện khí hậu, chất trồng, tình trạng cây, loại phân, nồng độ phân …

Việc tưới phân nên từ nồng độ thấp lên nồng độ cao, như vậy phải gia tăng số lần tưới nên tương đối tốn công lao động, nhưng tránh được nguy hại do nồng độ cao của phân bón gây ra. Những người mới trồng lan thường hay nôn nóng, muốn thấy kết quả ngay nên hay lạm phân làm chết lan!

Bình thường mỗi tuần tưới phân 1 lần cũng được, nhưng nếu trồng lan ở nơi râm mát thì khoảng cách phải dài hơn, 10-15 ngày tưới 1 lần. Ngược lại, vườn lan có nhiều ánh sáng có thể tưới 1-2 lần mỗi tuần cũng chẳng sao.

Sau khi tưới phân một ngày thì nên gia tăng lượng nước tưới của ngày sau đó để rửa các muối còn đọng lại, ngăn ngừa việc tồn đọng muối quá nhiều làm ảnh hưởng bất lợi cho lan, đồng thời cũng để đáp ứng nhu cầu nước gia tăng mà cây lan đòi hỏi cho sự phát triển của nó do sự thúc đẩy của phân bón mà ta đã tưới vào trước đó.

tưới phân cho cây hoa lan

Tóm lại với những nguồn phân vô cơ và hữu cơ trên, chúng ta có thể pha chế thành phân hỗn hợp cho các loại lan, theo các thời kỳ phát triển của nó. Nhưng lưu ý rằng đối với những loại phân ít tan, có tạp chất như super lân, … cần phải ngâm trong nước rồi sẽ lọc để tưới, nếu không các tạp chất không tan ấy sẽ thành muối acid, bám vào rễ, lá, chất trồng làm hại cây lan.

Ngoài phân vô cơ cũng nên bón thêm phân hữu cơ, tuy ít đạm hơn nhưng chúng sẽ cung cấp thêm một số chất khoáng cần thiết cho lan, nhưng phải thận trọng vì nồng độ cao sẽ làm cho cháy lá, đọt bị thối …

Do đó với những loại phân mới pha chế, phải sử dụng từ nồng độ thấp rồi tăng dần lên, khi thấy phù hợp cho sự tăng trưởng tốt ở cây lan rồi thì hãy duy trì những loại phân đó mà sử dụng, đừng thay đổi nữa. Nếu muốn thử nghiệm thì hãy thăm dò ở một ít cây, đừng tưới hết cho cả vườn lan những loại phân mà mình chưa quen dùng.

Sau cùng, điều cần biết là một cây lan gồm khoảng 90% nước và chỉ 2% là chất khoáng. Cho nên phần lớn những cây lan chỉ cần những lượng nhỏ chất khoáng để đảm bảo sự tăng trưởng tốt. Lượng chất khoáng này có ở chất trồng, nước tưới và được bổ sung ở phân bón.

Nhưng bón phân nhiều quá sẽ mang đến hậu quả khủng khiếp, tệ hại hơn nhiều so với ngay cả khi không bón phân! Nếu lỡ bón phân nhiều quá, thì hãy loại sạch muối ra khỏi chậu lan càng nhanh càng tốt bằng cách tưới xả liên tục nhiều giờ, hoặc ngâm, xả với nước nhiều lần tùy theo chất trồng.

 

Nguyễn Thiện Tịch

Tổng biên tập tạp chí Hoa Cảnh

Vườn lan tiền tỷ trên cao nguyên Mộc Châu

Vườn lan tiền tỷ

Bà Khoa Thị Lời, tiểu khu Nhà nghỉ, thị trấn Mộc Châu, huyện Mộc Châu (Sơn La) mê lan đến độ quên ăn, quên ngủ, có thời gian cứ có tiền là bà “nướng” vào hoa lan. Niềm đam mê đó đã thôi thúc bà sưu tầm, gây dựng lên vườn lan tiền tỷ trên cao nguyên Mộc Châu.

Vườn lan của bà Lời rộng chừng 1.000 m2, nằm gần ngã ba Quốc lộ 6, Mộc Châu – Hà Nội, thuận tiện cho khách đến tham quan, chọn mua cho mình những giò lan ưng ý nhất. Bên trong vườn, phía trái là giàn lan rừng với hàng nghìn giò lan các loại, được treo theo tầng, lớp, kéo dài cả trăm mét. Phía bên phải vườn là sự hiện diện của hơn 1.000 chậu địa lan, hồ điệp, vũ nữ… đang độ nở hoa, khoe sắc, được kê, đặt ngay ngắn, thẳng hàng, thẳng lối.

https://caykieng.farmvina.com/trong-hoa-lan-tai-nha/

Trao đổi với Dân việt, bà Lời cho biết: Vốn yêu thích nông nghiệp, nhất là đối với hoa lan, cây cảnh ngay từ hồi nhỏ, nhưng phải đến năm 2006, bà Lời mới có điều kiện chơi lan. Bà bắt đầu sưu tầm, chọn mua những giò lan rừng đẹp, quý hiếm của bà con người Mông, người Thái bán dong ngoài phố huyện. Bộ sưu tập lan rừng của bà mỗi ngày một nhiều hơn với các loài lan mà bà tâm đắc.

“Tôi từng công tác tại Công ty Bảo hiểm Bảo việt Sơn La, chi nhánh Mộc Châu làm công việc ở văn phòng, nhưng vì yêu thích lan rừng nên tôi tình nguyện xin đi cơ sở. Cứ sau mỗi chuyến công tác ở cơ sở về là vườn lan của tôi lại có thêm một vài giò lan rừng quý, hiếm. Có lần, vì vội đuổi theo để mua giò quế lan hương của anh nông dân người Mông mà tôi trật cả khớp chân…” – bà Lời nhớ lại.

Ngồi bên cạnh vợ, ông Trần Huy Cường (chồng bà Lời) xuýt xoa: “Bà ấy mê lan đến độ thường xuyên quên cả việc nấu cơm cho chồng, con. Có bao tiền bà ấy cũng “nướng” cả vào lan. Có đêm trời mưa to, hai vợ chồng đang ngủ, bà ấy chồm dậy, chạy ra vườn chỉ để đem giò lan quý vào trong nhà. Hễ nghe nơi nào có lan quý là bà ấy phải đến xem cho bằng được…”.

Năm 2013, bà Lời bị ung thư vú. Phần vì không có tiền chữa bệnh, phần vì nghĩ mình không thể chăm sóc lan được nữa nên bà Lời đã bấm bụng bán hết vườn lan rộng chừng 80 m2, với gần 1000 giò lan rừng, trong đó có nhiều loài lan quý, hiếm như: quế lan hương, giáng hương tam bảo sắc, lan đuôi chồn, lan đuôi cáo…

“Năm 2013 là năm đen đủi nhất của gia đình tôi. Tôi vừa khỏi bệnh thì lại đến lượt chồng tôi phải nằm viện vì bệnh ung thư gan. Tôi phải bán đất đai, nhà cửa, vay mượn thêm anh em bè bạn để lấy tiền chữa bệnh cho chồng tôi. Lâm vào cảnh nợ nần chồng chất, tôi quyết định xin nghỉ việc, chuyển sang kinh doanh lan. Nhờ khoản thu nhập kha khá từ lan mà kinh tế gia đình tôi dần ổn định…” – bà Lời cho hay.

Sẵn có kinh nghiệm chăm sóc lan từ trước, năm 2014, bà Lời chuyển sang sưu tầm, nhân giống, kinh doanh lan chứ không chơi lan vì niềm đam mê đơn thuần như trước. Mảnh vườn rộng chừng 1.000 m2 mà bà rao bán không thành trước đó, giờ bạt ngàn màu xanh, sắc hoa rực rỡ của các loài phong lan, địa lan.

vườn lan tiền tỷ
Vườn lan của bà Lời thu hút nhiều khách đến tham quan, chọn mua cho mình những giò lan mà mình yêu thích

Chia sẻ kinh nghiệm nuôi trồng phong lan, địa lan, bà Lời cho hay: Sau khi mua về những giò lan nhỏ xíu của bà con người Mông, người Thái, tôi cắt hết các rễ già, rồi diệt khuẩn, khử trùng bằng nước vôi trong. Sau đó, tôi để giò lan vào chỗ dâm mát một thời gian nhất định rồi mới đưa ra nắng. Phong lan rừng không ưa nắng trực tiếp nên tôi làm hệ thống mái che bằng lưới đen, giúp lan sinh trưởng, phát triển tốt.

“Khâu chọn giá thể trồng lan rất quan trọng, quyết định đến sự sinh trưởng và phát triển của lan. Đối với dòng lan thân thòng như: phi điệp tím, long tu xuân, hoàng thảo vôi… tôi trồng trên giá thể gỗ lũa, mảng cây dớn. Còn với địa lan rừng trần mộng, địa lan sa to tôi lại sử dụng rễ cây tổ quạ làm giá thể trồng…” – bà Lời vui vẻ nói.

Theo bà Lời, để lan nở hoa đẹp, cần chú ý tới khâu chăm sóc, bón phân. Tùy từng giai đoạn phát triển của lan mà bà sử dụng phân chủng loại, liều lượng phân bón cho phù hợp. Đối với những loại lan vào thời kì rụng lá hay còn gọi là mùa nghỉ của lan, bà Lời ngừng hẳn việc tưới nước cho lan. Vào thời kì phát triển ngồng hoa, bà cho lan “ăn” phân nhiều lần…

Nhờ chăm sóc đũng kĩ thuật, vườn lan của bà Lời sinh trưởng, phát triển tốt, nở hoa đẹp, đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Mỗi năm, bà Lời lãi trên dưới 300 triệu đồng từ bán lan cho khách.

Một đời với Phragmipedium – Chuck Acker

Phragmipedium

Một đời với Phragmipedium

Là một đứa trẻ trưởng thành trong một gia đình kinh doanh lan, ngay từ đó tôi không có hứng thú với những giống lan hài. Nói một cách thành thật, tôi thấy nó xấu xí, nhỏ bé, một sự phản ứng không có gì là lạ khi còn là một đứa trẻ cách đây 30 năm. Song tôi lại có ấn tượng sâu sắc về cha tôi và các đồng sự của ông khi họ quây quần chung quanh để ngắm nghía một cây với những bông hoa rời rạc, rồi tôi tự hỏi những cái cây lạ kỳ này có gì mà lôi cuốn họ vậy?

Thật là khó thể tưởng tượng, đến một ngày chính tôi lại bị chúng thôi miên. Đó chính là, một kỷ niệm nồng ấm khi tôi thực hiện một cuộc hành trình vào thế giới kỳ bí của những phương cách trồng loài lan lai từ Phragmipedium, bằng những cố gắng để xử lý một cách hoàn hảo trong quá trình nuôi trồng chúng từ việc xử lý nước cho đúng tiêu chuẩn đến cách làm thế nào để chúng ra hoa tốt nhất.

Vào năm 1960, chúng tôi có một nhà kính có diện tích trên một nghìn mét vuông dành để trồng hàng ngàn cây Cattleya, Cymbidium và Phalaenopsischo hoa để bán buôn ra thị trường hoa cắt cành. Ở đó chỉ có một luống trồng loài lan hài Paphiopedilum.

Năm tháng qua đi, tôi chuyển từ trồng lan cắt cành để bán buôn sang trồng những cây lan bán lẻ trực tiếp ra thị trường. Những luống trồng lan trước đây chuyển dần sang trồng các loài lan mới và sôi động hơn. Trong số các loài lan này, tôi trồng các loài lan lai tạo khác nhau thuộc Paphiopedilum và Phragmipedium, mà trước đó tôi chưa từng thấy. Tôi lập tức bị thu hút bởi giống Phragmipedium, và khi nó ra hoa thì tôi bị thu hút sự chú ý vào những giống lan hài. Vào thời điểm đó, tôi không có nhiều thông tin về giống lan nổi tiếng này.

Vào năm 1990, cha tôi nghỉ hưu và chuyển giao việc kinh doanh này cho chị gái tôi là Nancy và chồng chị ấy, Stan Skolaski. Sự thay đổi ấy, bắt đầu có những suy nghĩ mới và cách làm mới, có những cải tiến phương pháp thực hiện để gia tăng các giống lan. Chúng tôi đã thỏa thuận sẽ tập trung vào các giống lan hài, đặc biệt là giống Phragmipedium, nhằm có được bộ sưu tập lớn hơn giống lan quý giá này để đưa ra thị trường. Nancy và Stan giao cho tôi công việc là thực hiện kế hoạch lai tạo, mà trước đó không lâu chúng tôi chỉ lai tạo được dưới 50 loài thì sau một năm chúng tôi đã lai tạo được 200 loài.

Nuôi trồng cây lan hài

Hàng loạt những thách thức mới ngay từ khi chúng tôi đưa ra hàng ngàn cây lan con ra thị trường. Trong quá khứ, trồng lan lấy hoa cắt cành thì trên một cây, chẳng cần mất nhiều công để làm mới chúng, vẫn có thể khai thác trong nhiều năm. Vì không có kinh nghiệm trong lĩnh vực trồng các loài thuộc  phragmipedium từ lúc gieo hạt cho đến khi cây lan cho hoa, tôi đã phải nghiền ngẫm kiến thức từ những cuốn sách, trao đổi với bạn bè, từ đó tôi đã thu lượm được khá nhiều kinh nghiệm.

Điều làm tôi ngạc nhiên nhất là, hầu hết những gì tôi đọc được, nghe được đều không thật sự phù hợp với tình trạng và môi trường của chúng tôi. Một khi đưa thêm những cây lan vào vườn mình, không ai đặt ra các thông số để theo dõi. Mọi điều kiện của môi trường luôn giữ một vai trò trong việc xác định làm thế nào để cây lan của mình thích ứng với nó. Thí dụ, nếu như bạn tưới quá nhiều nước cho nó thì bạn phải trồng nó nơi có nhiều ánh sáng hơn; hoặc, nếu như thời tiết nơi đó lạnh thì bạn phải để cho cây lan được khô hơn. Với những kiến thức cơ bản như vậy, tôi luôn lường trước mọi tình huống và định ra một chương trình từ vấn đề cơ bản nhất. Sự bền bỉ và sự siêng năng của tôi làm cho các cây lan phragmipedium phát triển nhanh và mạnh khỏe.

Chất trồng

Chìa khóa để trồng thành công bất kỳ loài lan nào, không kể bạn trồng ở nhà hay trong nhà kính, thì cũng phải bắt đầu bằng việc lựa chọn chất trồng cho đúng. Thử thách lớn nhất của tôi là trộn chất trồng tốt nhất thích hợp với điều kiện thay đổi thời tiết từng tháng và điều kiện ánh sáng chiếu theo hướng chệch tây, để làm thế nào chúng nhận được ánh sáng suốt cả tuần lễ không có nắng. Tôi đã tìm được một loại chất trồng có lỗ như vậy vừa là để chúng thoát nước nhanh lại vừa giử  được độ ẩm. Loại chất trồng này còn phải đáp ứng yêu cầu phải khô trong phạm vi một tuần lễ trong điều kiện tối nhất và cho phép nó thoáng khí để cây không bị khô hơn mức mình mong đợi, dưới bất cứ lý do nào. Sau 4 năm rút kinh nghiệm từ các loại chất trồng khác nhau, đến bây giớ tôi tin là tôi đã có thích hợp với môi trường trong nhà kính của tôi, và cho khách hàng của tôi dùng trồng lan ở nhà.

Tôi chia thành phân chính của hỗn hợp dùng cho phragmipedium gồm: 5 phần vỏ cây có kích thước nhỏ, 5 phần vỏ cây có kích thước trung bình, ba phần đá xốp, 2 phần than củi, ¼ phần là vỏ sò được nghiền nát để đạt độ acid vừa phải. Dùng hỗn hợp chất trồng này cho phép chúng ta kiểm soát hoàn toàn tình trạng nước của cây lan, bất kể khí hậu quanh năm như thế nào. Bởi vậy, bất kỳ cây lan phragmipedium nào được trồng bằng hỗn hợp này đều có thể đặt chúng trong một cái đĩa không sâu, chứa nước quanh năm.

Chất trồng thô, có thể thoát nước nhanh cho phép bốc hơi nhanh trên bề mặt chậu, điều đó sẽ làm cho nước trong đĩa nhanh cạn. Vì thế, nó ta cần phải bổ xung thêm nước cũng như phân thường xuyên hơn. Xử dụng chất trồng hỗn hợp còn có tác dụng tránh cho rễ lan ít bị hư hỏng, dù cho cây lan được trồng ở nơi có mưa nhiều.

Phragmipedium

Một ưu điểm khác của chất trồng hỗn hợp là cho phép chúng ta thay chậu cho những cây phragmipedium trưởng thành sau mỗi hai năm mà không ảnh hưởng gì đến việc phát triển của nó. Những cây phragmipedium nhỏ của tôi thường được thay chậu cứ mỗi năm hoặc 18 tháng. Thông thường những cây lan trưởng thành tôi dùng loại chậu có đường kính 6 inches (trên 15 cm). Khi cây lan đã phát triển mạnh, khi một cây phragmipedium trồng trong chậu 6 inches trở nên khá chật chội, trong hầu hết các trường hợp là thời điểm tốt để tách chiết chúng. Song, dù gì thì khi cây lan của tôi đạt được kích thước này thì nó đã được đưa ra thị trường rồi.

Tưới nước

Việc tưới nước thường xuyên phải theo mùa vì thời tiết tại khu vực của chúng ta thay đổi các yếu tố về nhiệt độ, độ ẩm và cường độc sáng. Một cách tổng quát, loài phragmipedium cần phải được giữ ẩm quanh năm, đặc biệt là vào mùa hè nóng thì độ ẩm phải tăng lên. Vào mùa hè, chúng ta cần tưới nước cho cây phragmipedium từ ba đến bốn lần trong một tuần, trong khi đó chỉ cần tưới hai lần trong tuần vào những ngày râm, tối của mùa thu và mùa đông. Bởi vì, các chất trồng sẽ khô một cách nhanh chóng, nó đòi hỏi chúng ta tăng cường việc tưới nước để cung cấp thêm oxygene cùng với các chất khoáng và làm trôi đi những chất đã bị phân hủy. Việc làm này cũng sẽ giúp cho việc trao đổi ion tốt hơn khi xử dụng các khoáng chất có trong nước và trong phân bón. Những nhà trồng lan ở bất cứ đâu có thể nghĩ rằng, chúng ta có thể tránh được việc tưới nhiều nước chỉ bằng cách dùng những chất trồng nặng như đá xốp (Rockwool) hoặc hỗn hợp dựa trên than bùn. Nhưng, xin nhớ rằng, đây là vùng Wisconsin, mà ở đó mùa hè rất ngắn và chúng ta phài dành những ngày còn lại của năm để chờ cây lan được khô hẳn.

Trong quá khứ, tôi đã từng pha nước mưa với nước máy có chất lượng tốt, nhưng khó khăn là mấy năm qua trời mưa ít quá, vì vậy việc trữ nước là một thử thách. Hỗn hợp một lượng ít ỏi nước mưa với nước có chất lượng tốt, làm cho thành phần khoáng trong nước tăng lên. Do không tích đủ lượng nước mưa, tôi bắt đầu bổ sung vào nước có chất lượng cao với loại nước thẩm thấu ngược (RO). Tôi phát hiện ra là những cây lan lai từ phragmipedium rất thích hợp với loại nước có nhiều khoáng chất, đặc biệt là calcium và magnesium, chừng nào chúng vẫn giữ được ở mức độ an toàn. Mục tiêu là cung cấp cho những cây phragmipedium lai với nước có hàm lượng khoáng chất thấp trong suốt cả năm. Tôi cũng nhận ra rằng phragmipedium thích hợp với độ pH ở mức trung bình hoặc thấp hơn một chút. Điều chỉnh các thành phần trong nước để có nước có chất lượng không khó, ta có thể chế tạo một thùng chứa nước có hai ngăn. Làm nóng nước ở một ngăn và nước thẩm thấu ngược ở ngăn bên kia. Ta trộn lẫn hai loại nước này để điều chỉnh độ pH cũng chất khoáng không khó, chỉ cần điều chỉnh cái van thôi. Cuối cùng, một phần nước có chất lượng tốt với hàm lượng calcium và magnesium được pha với nước thẩm thấu ngược (RO) ta đạt được dưới 100 phần triệu (ppm) tổng số chất rắn thải ra (TDS). Loại nước được pha trộn này chứa lượng calcium và magnesium cần thiết cho cây qua mỗi lần tưới. Kết quả là, tốc độ phát triển của cây lan nhanh hơn, lá dầy hơn mà không có lá nào bị vàng úa, thối nhũn, bộ rễ khỏe hơn.

Dinh dưỡng cho lan Phragmipedium

Như là một kết quả khi xử dụng nước có hàm lượng khoáng thấp, cách dùng phân bón của chúng tôi được xác định một cách rất đơn giản, đó là nối quan hệ trực tiếp tới tần suất tưới nước. Chúng tôi bón phân cho cây lan vào lần tưới nước thứ ba. Vì vậy, trong suốt thời kỳ phát triển mạnh vào mùa hè, lúc đó việc tưới nước cho phragmipedium cần nhiều hơn, vì vậy số lần bón phân cũng tăng lên, mỗi tuần một lần. Khi thời tiết chỗ chúng tôi chuyển sang cuối thu và mùa đông, mức độ tăng trưởng của cây lan chậm lại thì việc tưới nước cũng giảm đi. Rồi thì việc bón phân cũng giảm theo.

Hấu hết những người trồng lan đều có những loại phân bón ưa thích, họ tuân thủ sự khuyến cáo để thích hợp với môi trường và khí hậu của riêng nơi đó. Sau khi thử nghiệm hàng loạt các thương hiệu khác nhau theo khuyến cáo, chúng tôi nhận thấy rằng loài lan Phragmipedium phát triển mạnh với nhãn hiệu Peat-Lite Special 20-10-20 và nhãn hiệu Peters 20-20-20 dùng cho mọi mục đích. Phụ thuộc vào mùa trong năm, tôi dùng xen kẽ giữa loại 20-20-20 có urea và loại 20-10-20 không có urea. Tôi tin là urea là cần thiết nếu được dùng có chừng mực và chỉ được áp dụng và mùa hè, đó là thời gian cây lan phát triển mạnh nhất. Sự tổng hợp của phân bón là bao gồm cả loại phân và các thành phần nhằm đạt được 100 ppm nitrogen trong suốt cả năm. Đối với những người trồng lan trong nhà, có thể làm cân bằng cách dùng ½ thìa súp phân 20-20-20 hoặc 20-10-20 pha với 5 ga-lông nước.

Khu vực trông Phragmipedium

Nhà kính của chúng tôi làm bằng kính và, mặc dù vậy cũng không làm cho nhiệt tăng lên nhiều, chúng tôi nhận thấy chúng không phân tán đều ánh sáng. Mặc dù đối với những cân nhỏ, chúng phát triển nhanh ở nơi có nhiều bóng râm. Tôi cũng nhận thấy các cây trưởng thành hấp thụ ánh sáng cao một cách đáng kinh ngạc. Chỉ vào mùa hè, khi mà nhiệt độ lên cao, chúng tôi phải che bớt để tránh bị vàng lá. Hầu hết thời gian trong năm, các cây Pragmipedium trưởng thành đều nhận được lượng ánh sáng như những cây cattleya trưởng thành, đương nhiên là cả hai loài này chúng tôi đều trồng trong cùng một nhà kính. Ở vùng Trung tây, chúng tôi xin đề nghị những nhà vườn hãy trồng phragmipedium ở cửa sổ hướng nam hoặc hướng tây để thỉnh thoảng ánh sáng có thể chiếu trực tiếp vào cây lan. Những cây lan nhận được nhiều ánh sáng hơn, đồng thời cũng cần được tưới nước và bón phân nhiều hơn, kết quả là chúng sẽ phát triển và ra hoa nhanh hơn.

Bởi vì hầu hết các cây lai Pragmipedium trưởng thành hoặc sắp ra hoa của chúng tôi được trồng chung với Cattleya, chúng nhạy cảm với sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm. Nhiệt độ ban ngày trong nhà kính vào mùa hè có thể đạt tớ 100 oF (khoảng 37 oC), mặc dù tôi đã mở hết cửa trên mái. Nhiệt độ ban đêm vào mùa hè thường dưới 60 đến trên 50 (oF). Nhiệt độ ban ngày vào mùa đông ta điều chỉnh để đạt được sự chênh lệch khoảng 10 độ, tức là suốt đêm có nhiệt độ 58oF (khoảng 10 oC).

Phragmipedium có thể chấp nhận nhiệt độ cao về mùa hè khi với không khí luân chuyển và độ ẩm thích hợp. Trong nhà kính của chúng tôi, không khí trong sạch thì có thừa, không khí được đưa tới từ cái quạt gắn phía trên đầu. Việc làm cho không khí luân chuyển có tác dụng tốt làm cho lá cây lan khô nhanh trước khi trời tối của một ngày ngắn của mùa thu và mùa đông. Điều này giúp ta tránh được bệnh tật cho lan như bệnh anthracnose (bệnh thối nhũn), đó là một bệnh thường thấy đối với Phragmipedium.

Chúng tôi nhận ra rằng nhiệt độ thấp vào ban ngày và ban đêm làm cho màu đỏ cam của cây Phragmipedium besseae cũng như các cây lai từ đó rực rỡ hơn, mặt khác giúp cho các thành phần của bông hoa như hình dáng, độ dày của cánh hoa đẹp hơn. Những nhà trồng lan nên ghi nhớ điều này để chuẩn bị cho những kỳ triển lãm sau, tức là hạ thấp nhiệt độ ngay khi nụ hoa đã nhú ra. Rất may là cứ vào mùa triển lãm thì lại có nhiều cây phragmipedium ra hoa, trùng hợp với mùa triển lãm.

Đã trải qua trên 20 năm, kể từ ngày tôi chăm sóc cây phragmipedium đầu tiên, giống này đã quyến rũ, thuyết phục tôi khởi sự một kế hoạch sưu tập và lai tạo cho bản thân tôi cũng như góp phần phát triển kinh tế gia đình. Những cây Phragmipedium và những cây lai của chúng tôi đã đưa đi khắp đất nước, đó là sự ghi nhận của mọi người trong số những người nuôi trồng giống này. Giống Phragmipedium đã tạo nên một sự đột biến một khi xét đến màu sắc, hình dạng và kích thước của nó trong suốt thập kỷ qua.

Cách nuôi trồng mà ông Ackers viết trong tạp chí Orchids là nhắm đến loài Phragmipedium besseae và các cây lai đa hệ. Chúng tôi xin nhấn mạnh thêm về kết quả tăng kích thước hoa, các lá đài và cánh hoa có bản rộng hơn cũng như làm sao cho cây lan phát triển nhanh và có thể ra hoa nhiều lần trong năm. Công cuộc kinh doanh của chúng tôi về loài lai Phragmipedium có mối quan hệ rất tốt với các nhà vườn, và sẽ nỗ lực hết mức để có thể tranh đua với giống Phalaenopsis đang rất phổ biến hiện nay./.

Phạm Tiến Khoa

Bón phân trồng địa lan đúng cách ra sao?

bón phân trồng địa lan

Bón phân trồng địa lan đúng cách như thế nào?

Địa lan là loại hoa lan rất cần nhiều chất dinh dưỡng, nó cũng như nhiều loại cây trồng khác là cần có các nguyên tố đa lượng như đạm, lân, kali, lưu huỳnh canxi magiê, hydro cacbon, oxy và các nguyên tố vi lượng như Fe, Mg, Zn, Cu, Mo, Bo… Bài viết này, hãy cùng tác giả Phạm Tiến Khoa nghiên cứu cách bón phân trồng địa lan nhé!

Trong đó các nguyên tố như C, H, O được lấy từ không khí, các chất khác phải được bổ sung từ bên ngoài. Bởi vậy, kỹ thuật trồng địa lan trong việc bón phân cho hoa lan hợp lý là rất cần thiết, nó làm cho cây sinh trưởng nhanh, khỏe mạnh và cho nhiều hoa mầu sắc rực rỡ… Bón quá nhiều phân dẫn đến thối rễ, bón phân không đủ phát sinh rất nhiều bệnh dẫn đến cây sinh trưởng phát triển không bình thường.

https://caykieng.farmvina.com/trong-dia-lan/

Tác dụng của các nguyên tố chính đến việc bón phân trồng địa lan và triệu chứng khi thiếu chất

Nguyên tố

– Đạm

+ Tác dụng: Là chất cấu thành protein diệp lục, men, đường, vitamin và chất ức chế sinh trưởng thực vật.

+ Triệu chứng khi thiếu chất: Sinh trường chậm, rễ dài nhưng ít rễ phụ, lá vàng, phiến lá hẹp, cứng, nếu nặng cố thể bị khô héo. Biểu hiện ở hầu hết các bộ phận của cây.

– Lân

+ Tác dụng: Là một trong những thành phần chủ yếu của acid hữu cơ, chất béo, một số loại men tham gia vào quá trình trao đổi chất, trao đổi năng lượng trong tế bào, thúc đầy ra hoa, kết quả, tăng khả năng chống chịu.

+ Triệu chứng khi thiếu chất: Lá nhỏ, mầu xanh sẫm, cây ít này mầm, ít rễ và ngắn, biểu hiện ở nhiều bộ phận của cây.

– Kali

+ Tác dụng: Là chất hoạt hóa của một số loại men, thúc đẩy sự trao đổi chất của protein, tăng sự kết dính của nguyên sinh chất và hiệu suất quang hợp, tăng sức chống chịu, chống đổ

+ Triệu chứng khi thiếu chất: Lá già, đuôi lá, mép lá bị vàng và khô, lá xuất hiện các đốm nâu lá non mềm, rễ ít và gầy yếu.

– Lưu huỳnh

+ Tác dụng: Là một trong những thành phần tạo thành protein, thúc đẩy sự sinh trưởng của cây lan

+ Triệu chứng khi thiếu chất: Biểu hiện cây sinh trưởng chậm, lá hẹp, cứng, màu vàng. Nghiêm trọng có thể dẫn đến khô héo và biểu hiện trên cá lá non lẫn lá già

– Magiê

+ Tác dụng: Là một trong những yếu tố tạo thành diệp lục và là chất hoạt hóa trong một số men, tăng khả năng chống chịu.

+ Triệu chứng khi thiếu chất: Thiếu Mg lá già bị vàng, gân xanh, thể hiện rõ màu xanh vàng.

– Kẽm

+ Tác dụng: Là thành phần của men trong cơ thể thực vật, có khả năng thúc đẩy quang hợp hô hấp và hình thành gluxit và diệp lục, tăng khả năng chống chịu.

+ Triệu chứng khi thiếu chất: Hiện tượng thiếu kẽm thường biểu hiện trên lá già, chất kích thích sinh trưởng trong địa lan giảm, lá non nhỏ, gân lá hóa vàng hoặc có những đốm nhỏ, hoặc có biểu hiện những vân đặc biệt.

– Canxi

+ Tác dụng: Canxi có khả năng làm cho nguyên sinh chất có dạng keo là một trong những nguyên tố cấu thành màng tế bào, thúc đẩy địa lan ra mầm non, tăng khả năng hút của rễ

+ Triệu chứng khi thiếu chất: Thiếu canxi lá non sinh trưởng kém, hoặc biến dạng, sức đề kháng kém, mặt dưới lá trắng, sau đó trở thành mầu nâu rồi khô chết, rễ non ngắn, nhỏ.

bón phân trồng địa lan

– Bo

+ Tác dụng: Bo thúc đẩy sự vận chuyển Gluxit, xúc tiến quang hợp, tăng khả năng chống chịu.

+ Triệu chứng khi thiếu chất: Thiếu Bo, cây ngừng sinh trưởng, điểm sinh trưởng chuyển dần thành mầu vàng và khô chết.

– Sắt

+ Tác dụng: Sắt là nguyên tố tạo thành nhiều loại men hô hấp của hoa lan, thúc đẩy sự hô hấp của cây

+ Triệu chứng khi thiếu chất: Thiếu sắt lá già biểu hiện bình thường, lá non vàng hoặc xanh nhạt.

– Mangan

+ Tác dụng: Mn có liên quan đến hoạt động của nhiều loại men, là chất hoạt hóa của men tham gia vào quang hợp, chuyển hóa đạm và gluxit và thúc đẩy quá trình oxy hoá
+ Triệu chứng khi thiếu chất: Thiếu Mn giống như thiếu sắt, lá vàng hoặc xanh nhạt.

– Molipden

+ Tác dụng: Mo có tác dụng tăng hút đạm, tăng hoạt tính của acid photphoric, và vận chuyển gluxit, tinh bột, giảm nhẹ sự mất màu xanh của cây do thừa Mg Zn Cu hoặc thiếu sắt trong giá thể.

+ Triệu chứng khi thiếu chất: Thiếu Mo giữa gân lá mất màu xanh, mép lá khô héo, thường xuất hiện đốm màu vàng hoặc màu da cam to nhỏ khác nhau.

– Đồng

+ Tác dụng: Là chất có tác dụng quan trọng đối với phản ứng oxy hóa, thúc đẩy sự hình thành của diệp lục, tăng tính chống chịu

+ Triệu chứng khi thiếu chất: Thiếu đồng cây bị mất màu xanh, mầm non bị chết, lá non héo, hoa không tươi, có mầu tối.

Phân bón dùng cho trồng địa lan gồm phân hữu cơ và vô cơ. Phân hữu cơ là loại phân tổng hợp có đầy đủ các nguyên tố đa lượng, trung lượng và vi lượng. Các loại phân hữu cơ thường dùng là khô dầu, khô hạt cải, khô hạt bông, hạt đay, bột cá, bột xương, than của xương… Các loại phân trên được hòa tan trong nước, lắng lọc rồi pha loãng 5-10 lần để sử dụng.

Chẳng hạn như khô dầu được hòa tan vào nước nóng 8-10 lần, đậy nắp lại nguyên 20-30 ngày hoặc các loại phân hữu cơ có thể đem trộn với đất sét nặn thành viên để cho lên men, khô rồi nghiền thành bột tạo thành phân khô dễ sử dụng và an toàn. Người chơi lan có kinh nghiệm đưa hỗn hợp khô đậu, khô dầu, bột xương, bột cá nhạt, bã mía theo tỷ lệ 1:4:1:2:2 vào chum, đổ nước vào ngâm đậy nắp và dùng 2 lớp nilong bịt kín để trong bóng râm hoặc đặt xuống đất lấp đến 70% độ cao của chum và cứ 3 tháng mở ra đảo 1 lần, sau 1-2 năm sau sẽ lên men triệt để, đem phơi khô, cắt thành miếng và dùng bón cho lan.

Thành phần hữu hiệu của một số loại phân hữu cơ (%) giúp ích cho việc trồng địa lan

Loại phân

Khô đậu: Đạm (N) = 6-6,7 – Lân (P2O5) = 1-1,5 – Kali (K20) = 2-2,3

Khô dầu: Đạm (N) = 5-4,2 – Lân (P2O5) = 2-2,7 – Kali (K20) = 1 -1,2

Bột xương: Đạm (N) = 4-4,2 – Lân (P2O5) = 20-24 – Kali (K20) = 0

Bột cá: Đạm (N) = 7-8,2 – Lân (P2O5) = 5-63 – Kali (K20) = 0,3-0,5

Phân vô cơ còn gọi là phân hóa học: các phân hóa học thường dùng là Urê, Nitratkali (KNO3), CaO, sunfat magie (MgS04)…. dễ sử dụng, nhưng phải hết sức cẩn thận, tránh để rơi vào nõn lá, nhất là cây con làm thối lá. Những năm gần đây trên thị trường xuất hiện nhiều loại phân hữu cơ thương phẩm hiệu quả tốt đối với cây hoa lan, nên được sử dụng rộng rãi.

Hoa lan đoạt giải AOS tháng 11/ 2017

hoa lan đoạt giải AOS

Cùng chiêm ngưỡng các hoa lan đoạt giải AOS tháng 11/2017 vừa qua:

1) Cycnoches Richard Brandon ‘Mike’s Next’

Cycnoches warscewiczii x Cycnoches Jean E. Monnier
AM/AOS (83 điểm)

  • Chủ nhân: William Stender
  • Người chụp hình: Robert Hesse
  • Ngày: Tháng11/ 11, 2017
  • Vào sổ thưởng No: 20173790

Lịch sử cây hoa lan

Trên một vòi hoa uốn cong dài 33 cm, có 8 hoa nở đầy đặn, màu sắc nổi bật, những hoa đực không úp xuống; các lá đài và cánh hoa có màu vàng chanh, ở tâm khảm thêm màu rượu chát, có những chấm mờ màu rượu vang đỏ trên toàn bộ các chi tiết của hoa; ở phần cánh hoa thì những chấm đó có vẻ lớn hơn và tập trung ở phần chân của cánh hoa; môi có hình như cái mai đào đất, màu vàng, ở tâm có màu xanh lá cây nhạt, hai phần ba cái môi có những đốm dầy màu rượu vang đỏ, các đốm đó liên kết lại với nhau thành mảng ở giữa môi; trụ hoa màu vàng kéo ra tận mép với những đốm màu rượu vang đỏ, nắp bao phấn màu rượu vang đỏ đậm.

hoa lan đoạt giải AOS
Hình trên: Cycnoches Richard Brandon ‘Mike’s Next’

2)    Pleurothallis allenii ‘Marcella’

CCM/AOS (82 điểm)

  • Chủ nhân: Len Zieff
  • Người chụp hình: Robert Hesse
  • Ngày: Tháng11/11, 2017
  • Vào sổ thưởng No:20173951

Trên 73 cụm hoa có 49 bông hoa nở qua các giai đoạn khác nhau và 24 nụ, sắp xếp khá đẹp trên một khóm cây 19 cm x 29 cm được g8a1n trên một tấm dớn 8 cm x 10 cm, tấm dớn đó ghép trên một mảnh gỗ tuyết tùng có kích thước 8,5 cm x 17 cm; các lá đài và cánh hoa màu rượu vang đỏ, các phân đoạn có màu hoa cẩm chướng, đặc biệt là ở phần lá đài; môi và trụ hoa màu đỏ tía; nắp phấn hoa màu vàng.

hoa lan đoạt giải AOS
Hình trên: Pleurothallis allenii ‘Marcella’

Cách tưới phân cho cây hoa lan

3)  Clowesetum Lydia Pan ‘Mystic Sunrise’

Catasetum Frilly Doris x Clowesetum Upper Echelon

AM/AOS (84 điểm)

  • Chủ nhân:Lydia Pan
  • Người chụp hình:Robert Hesse
  • Ngày: Tháng11/11, 2017
  • Vào sổ thưởng No:20173952

Những bông hoa phẳng, tổng cộng có 16 bông khá đẹp, thêm vào đó là ba nụ chưa nở trên một vòi hoa uốn cong dài 38 cm; các lá đài và cánh hoa có màu vàng chanh, với những sọc và đốm màu máu bò; môi hoa khum khum, giữa có màu  vàng mơ sáng, gần phần ngọn của môi pha chút vàng chanh, với những chấm màu máu bò dọc theo rìa của môi có lông; Trụ hoa màu ngà, điểm những chấm màu máu bò ở mặt sau; nắp phấn hoa màu trắng. Hoa có hương thơm của chanh.

hoa lan đoạt giải AOS
Hình trên:  Clowesetum Lydia Pan ‘Mystic Sunrise’

4)    Aerides Punchinello ‘Bab’s Beauty’

Aerides odorata x Aerides lawrenceae

CCE/AOS (91 điểm)

  • Chủ nhân:Peter Breed
  • Người chụp hình:James Harris
  • Ngày: Tháng11/10, 2017
  • Vào sổ thưởng No:20171370

Có rất nhiều hoa, khoảng 168 hoa và 235 nụ trên những vòi hoa uốn cong dài chừng 60 cm, làm cho cả cây hoa mạnh khỏa, phát triển tốt chiếm một không gian 68 cm chiều rộng và 74 cm chiều cao, trên một tấm gỗ 20 cm. Các lá đài và cánh hoa có màu trắng như pha-lê, riềm hoa  khảm màu đỏ tía nhạt, càng xuống phía chân thì màu này càng nhạt hơn; môi hoa như có khớp nối, với màu đỏ tía, phần dưới chân thì nhạt hơn, tuyến mật có màu xanh lá nhạt; trụ hoa màu trắng, phần chân có màu đỏ nhạt; cánh hoa cứng và trên mặt như có sáp.

hoa lan đoạt giải AOS
Hình trên: Aerides Punchinello ‘Bab’s Beauty’

5)    Aerides Punchinello ‘Bab’s Beauty’

Aerides odorata x Aerides lawrenceae

AM/AOS (85 điểm)

  • Chủ nhân:Peter Breed
  • Người chụp hình:James Harris
  • Ngày: Tháng11/10, 2017
  • Vào sổ thưởng No:20171371

Một trăm sáu mươi tám Hoa và 235 chồi trên tám cụm hoa, dáng thanh lịch trên các vòi hoa dài cong trung bình 60cm, sắp xếp đẹp trên một không gian rộng 68-cm và cao 74 cm , cây cứng cáp, được trồng  trên một tấm ván 20 cm; lá đài và cánh hoa mà pha lê trắng, khảm màu tím nhạt ở quanh riềm; môi như có khớp nối, màu hồng sáng, dưới chân màu có phần nhạt hơn , tuyến mật màu xanh lá; trụ hoa mà trắng, phần chân có màu hồng nhạt; các cánh hoa cứng và như có sáp. Cây này cũng nhận được giải thưởng CCE, 20171370 ở trên (cây số 4)

hoa lan đoạt giải AOS
Hình trên: Aerides Punchinello ‘Bab’s Beauty’

6)    Phalaenopsis hieroglyphica ‘Linda’s Beauty’

HCC/AOS (79 điểm)

  • Chủ nhân:Peter Breed
  • Người chụp hình:James Harris
  • Ngày: Tháng11/10, 2017
  • Vào sổ thưởng No:20171367

Ba hoa trên một cụm hoa; lá đài và cánh hoa màu rượu vang đỏ với rõ ràng garnet thanh; môi màu hoa tử đinh hương ở tâm, có nhiều lông tơ, thùy bên màu vàng với những chấm màu tím , trụ hoa màu trắng, khảm những đốm màu hoa tử đinh hương, nắp bao phấn màu vàng; cánh hoa như có sáp.

hoa lan đoạt giải AOS
Hình trên: Phalaenopsis hieroglyphica ‘Linda’s Beauty’

7)    Paphiopedilum In-Charm Gold ‘Ben Belton’

Paphiopedilum Emerald Magic x Paphiopedilum helenae

AM/AOS (82 điểm)

  • Chủ nhân:Ben Belton
  • Người chụp hình:James Harris
  • Ngày: Tháng11/10, 2017
  • Vào sổ thưởng No:20171369

6 Hoa trên sáu vòi cách đều nhau, toàn bộ cây lan cao 15 cm, tỏa ra chung quanh, đo theo chiều ngang được 50 cm, trồng trong một chậu nhựa trong đường kính 15 cm; lá đài sau màu vàng kim, pha màu gụ, rìa lưmáp trắng; lá đài bên màu rượu vang đỏ; các cánh hoa giống cái thìa, màu vàng kim, hai phần phần trên ánh lên màu gụ, riềm hơi quăn; phần túi (môi) mà vàng, ánh lên màu gụ; nhịp lép màu vàng, tâm màu xanh lá. Người trồng cây nà đã được giải thưởng CCM, số 20171372

hoa lan đoạt giải AOS
Hình trên:  Paphiopedilum In-Charm Gold ‘Ben Belton’

8)    Paphiopedilum In-Charm Gold ‘Ben Belton’

Paphiopedilum Emerald Magic x Paphiopedilum helenae

CCM/AOS (88 điểm)

  • Chủ nhân:Ben Belton
  • Người chụp hình:James Harris
  • Ngày: Tháng11/10, 2017
  • Vào sổ thưởng No:20171372

6 hoa trên sáu vòi hoa được sắp xếp đẹp mắt, tất cả trên một cây cao 15 cm, đường kính toàn bộ 50 cm, được trồng trong một chậu nhựa trong đường kính 15 cm; lá đài sau màu vàng kim, pha màu gụ, mép trắng; hai lá đài bên màu rượng vang đỏ; cánh hoa cứng, màu vàng kim, hai phần ba tính từ chân ánh lên màu gụ, riềm quăn; túi màu vàng, ánh lên màu gụ; nhịp lép màu vàng, ở tâm có màu xanh lá cây; Cây chắc khỏe; lá bóng; tính chất thực vật là lưỡng tính; Cây này cũng nhận được giải thưởng PM, 20171369.

hoa lan đoạt giải AOS
Hình trên: Paphiopedilum In-Charm Gold ‘Ben Belton’

9)    Phalaenopsis Chang Maw Jade ‘Rachel’

Phalaenopsis Yungho Gelb Canary x Phalaenopsis Yungho Gelblitz

AM/AOS (84 điểm)

  • Chủ nhân:Ben Belton
  • Người chụp hình:James Harris
  • Ngày: Tháng11/10, 2017
  • Vào sổ thưởng No:20171368

Hai hoa và một chồi được sắp xếp đẹp tốt trên một vòi hoa; các lá đài và cánh hoa màu kem, chuyển sang xanh trắng xung quanh mép; các mảng đỏ tía nhạt ở mặt trong của các lá đài bên; môi màu kem môi, mặt bên của sống giữa cánh hoa màu đỏ tía, các thùy bên màu vàng kim; trụ hoa và nắp bao phấn màu trắng; cây cứng cáp, lá bóng mờ.

hoa lan đoạt giải AOS
Hình trên: Phalaenopsis Chang Maw Jade ‘Rachel’

10)    Phragmipedium Triplett’s Coral Principessa ‘H.P. Norton’

Phragmipedium Prissy x Phragmipedium kovachii

HCC/AOS (77 điểm)

  • Chủ nhân:Graham Ramsey
  • Người chụp hình:James Harris
  • Ngày: Tháng11/10, 2017
  • Vào sổ thưởng No:20171366

Có một hoa, màu hồng cá hồi, trong rất đứng đắn, trên một vòi hoa dựng đứng; các lá đài và cánh hoa có lông tơ; túi có những đường cong mà hồng cá hồi đậm hơn, phần bên trong túi màu kem, có những chấm màu hồng cá hồi, cũng có lông tơ; nhịp lép màu kem, khảm thêm màu hồng cá hồi ở tâm; cây cứng cáp; lá mượt như nhung.

hoa lan đoạt giải AOS
Hình trên: Phragmipedium Triplett’s Coral Principessa ‘H.P. Norton’

11)    Paphiopedilum Spring Wolf ‘Max & Bryon’

Paphiopedilum Dire Wolf x Paphiopedilum Spring Moonbeam

HCC/AOS (79 điểm)

  • Chủ nhân:Max Thompson & Bryon Rinke
  • Người chụp hình:Bryon Rinke
  • Ngày: Tháng11/04, 2017
  • Vào sổ thưởng No:20172693

Có 3 hoa trên ba vòi hoa dựng đứng, cứng cáp, vói hoa dài tới 20 cm cùng với một vòi hoa đang hình thành; các lá đài màu trắng với các sọc màu xanh lá; các cánh hoa màu trắng pha xanh lá, với những đường gân màu xanh lá đậm; nhịp lép màu xanh lá nhạt, khảm màu xanh lá đậm; bầu nhụy rộng 0,7 cm, dài 7,0 cm, mà xanh lá có những đường sọc theo chiều dài; cây trung bình, lá như có sáp.

hoa lan đoạt giải AOS
Hình trên: Paphiopedilum Spring Wolf ‘Max & Bryon’

12)    Acianthera scalpricaulis ‘Bryon’

CCM/AOS (83 điểm)

  • Chủ nhân:Bryon K. Rinke
  • Người chụp hình:Bryon Rinke
  • Ngày: Tháng11/04, 2017
  • Vào sổ thưởng No:20172690

Chính mươi tư hoa và 42 nụ trên cụm hoa dài 33 cm, với đường kính toàn cây đo được 56 cm, cao 29 cm, được trồng bằng vỏ cây và rêu nước, trong một chậu nhựa 10 cm; Lá đài sau thẳng đứng, đầu lá đài khum khum, có màu cam nhạt; các lá đài màu cam nhạt, liên kết với nhau, hơi cong về phía trước; các cánh hoa trong mờ, màu da cam sáng, mép cánh hoa hơi ôm lấy trụ hoa; môi hoa màu cam nhạt, dọc tâm là các rãnh có các vết chai; Trụ hoa và nắp phấn hoa màu cam nhạt; thân cây khá dầy; lá gần như có sáp; là loài có xuất xứ từ Ecuador, được xác định bởi Carlyle Luer (năm 2015). Cây này đã nhận được giải thưởng trước đây CBR 20051690.

hoa lan đoạt giải AOS
Hình trên: Acianthera scalpricaulis ‘Bryon’

13)    Cattleya pumila ‘Jocelyn’

HCC/AOS (78 điểm)

  • Chủ nhân:James G. Morris
  • Người chụp hình:Ramon de los Santos
  • Ngày: Tháng11/01, 2017
  • Vào sổ thưởng No:20171293

Có hai hoa được sắp xếp đẹp mặt và mộ hoa đang hình thành trên ba vòi hoa; Các lá đài có màu hoa oải hương đậm, phía đầu cánh màu trắng; các cánh hoa cũng có màu hoa oải hương, có những tia bằng màu hoa oải hương nhạt, khi ra đến riềm thì có màu đậm hơn; họng của môi màu vàng nhạt, các thùy bên đậm ôm lấy trụ hoa màu oải hương, thùy giữa lại có màu hạt dẻ đậm, riềm cong lên. Thân cây chắc khỏe, lá cây có những chấm như bụi kim cương, môi mướt như nhung.

hoa lan đoạt giải AOS
Hình trên: Cattleya pumila ‘Jocelyn’

14)    Bulbophyllum rothschildianum ‘Joan’

AM/AOS (83 điểm)

  • Chủ nhân:Joan Gunn
  • Người chụp hình:Ramon de los Santos
  • Ngày: Tháng11/01, 2017
  • Vào sổ thưởng No:20171294

Có tới 126 hoa và 10 nụ, trên 21 vòi hoa khum khum như cái ô; lá đài sau màu lục nhạt, với những sọc màu hạt dẻ; các lá đài bên ngửa lên, mà lục nhạt với các chấm màu hạt dẻ rõ rệt, đường sọc giữa màu hạt dẻ đậm, những núm tua ở ngoại biên màu hạt dẻ; môi như có khớp nối, màu hạt dẻ đậm; trụ hoa màu lục nhạt, nắp phấn hoa màu hạt dẻ; cây khỏe, lá mịn như nhung.

hoa lan đoạt giải AOS
Hình trên: Bulbophyllum rothschildianum ‘Joan’

Phạm Tiến Khoa

Ý tưởng trồng hoa lan tại nhà của Robert Fuchs

ý tưởng trồng hoa lan

Một số ý tưởng trồng hoa lan trang trí vườn ngoài trời ở những vùng khí hậu ấm áp

Bài viết này được trích dẫn từ các ý tưởng trồng hoa lan của tác giả Robert Fuchs – một tác giả nổi danh với hoa lan tại Hoa Kỳ.

Bất kể diện tích vườn của bạn to nhỏ thế nào, các cây lan bao giờ cũng bổ xung những vẻ đẹp tuyệt vời, những màu sắc làm ngạc nhiên người viếng thăm, thêm vào đó là hương thơm không gì sánh được. Ở những vùng có khí hậu nhiệt đới hoặc á nhiệt đới là những nơi xuất xứ của những giống lan có thể cung cấp cho chúng ta dùng làm trang trí sân vườn.

Chúng tôi đã rất thành công khi bổ xung một số cây lan vào những mảnh vườn ở South Florida (Hoa Kỳ), và điều đó cho phép tôi khẳng định chúng ta có thể làm như vậy ở các khu vườn nhiệt đới và á nhiệt đới ở bất cứ đâu.

Chúng tôi trồng loại phong lan (lan sống cộng sinh trên cây thân gỗ) trên một số cây trong vườn, và chúng tôi trồng một ít địa lan thành những luống. Khi bắt đầu thiết lập, nó đòi hỏi chúng ta phải bỏ một ít công sức để chăm sóc.

Khí hậu ở miền nam Florida tương đồng với nhiều môi trường sinh trưởng của lan; đó là nóng, ẩm ướt và mùa hè đồng thời mát hơn và khô hơn vào mùa đông. Đối với lan thì chúng cần không khí ẩm quanh năm, chúng tôi làm hệ thống tưới trong suốt thời gian khô hạn.

Những giống phong lan trong vườn

Những giống lan này được trồng trên các cành cây thân gỗ, ở ngay trên thân cây. Việc cần làm trước hết là chúng ta tìm đúng loài lan thích hợp và tìm được cây chủ mà nó sống nhờ, thế là bạn đã có thể thiết lập khu vườn cho mình. Khi lựa chọn cây chủ, có một số tiêu chuẩn quan trọng:

Vỏ của cây chủ phải nhám vừa đủ và không được dưới tán cây có quá nhiều bóng râm. Rễ của cây lan sẽ bám vào cây chủ, nếu như vỏ cây chủ quá nhẵn nhụi hoặc là vỏ của nó đã chuẩn bị bong tróc ra hoặc chúng sẽ bong tróc ra, thì đó là không thích hợp. Nơi trồng cây lan mà ở dưới tán cây với quá nhiều bóng râm cũng không thích hợp. Nếu như bạn thấy bên dưới cây chủ mà không có những cây rêu hoặc cỏ mọc như vậy là ánh sáng không đủ cho lan. Một số cây đặc hữu của chúng tôi thuộc loại cây chủ tuyệt vời để trồng lan, và một số cây trang trí không thuộc loài đặc hữu cũng có thể được sử dụng.

Cây sồi ở miền nam (tên khoa học là Quercus virginiana) là cây đứng hàng đầu ở South Florida. Nếu như bạn có cơ hội sở hữu một cây sống đang sống thuộc sở hữu của bạn, thì có thể ghép được khá nhiều lan trên đó. Cây dái ngựa (Swietenia mahagoni) là một loại cây có vỏ sù sì. Cây khuy áo (Conocarpus erectus, gồm loại có màu xanh và loại màu bạc), cây lá lụa bóng (Chrysophyllum oliviforme), cây Geiger (Cordia sebestena) cũng là những cây chủ để ghép lan rất tốt. Trên đây chỉ là một số ví dụ, bạn hãy quan sát kỹ những cây trong vườn nhà bạn, đồng thời quan sát kỹ những cây ở vườn ươm nếu như bạn muốn trồng làm cây chủ. Cây nào có vỏ sù sì và dưới tán của nó cho cường độ ánh sáng trung bình thì đó là cây đủ điều kiện để ghép những cây phong lan.

Những ai đã từng đến thăm khu vườn nhiệt đới có thể thấy những cây phong lan được ghép trên cả các cây cọ. Khi ghép lan vào các cây cọ thì cần lựa cái thân không bị tán lá che khuất nhiều, và quấn một vài lớp vải trên thân (chỗ ghép lan) của nó.

Một khi bạn đã chọn lựa được cây chủ, cần lưu ý hướng mặt trời chiếu và cường độ sáng chiếu trên thân hoặc cành cây vào những thời điểm khác nhau trong ngày. Trên những thân cây hoặc cành cây mà chúng nhận được quá nhiều ánh sáng trong ngày thì nên ghép loài phong lan ưa nắng, như là schomburgkia, loài Vandas có lá dạng terete hoặc semiterete (là gập) và loài cyrtopodium. Đối với những thân cây hoặc cành cây mà chủ yếu nhận ánh sáng mạnh vào buổi sáng, nhưng đến nửa ngày thì chuyển sang bóng râm, hoặc là bóng râm nhẹ suốt cả ngày, thì cách lựa chọn loài lan của bạn gần như không giới hạn. Cattleyas, dendrobium, oncidium, và nhiều loài thuộc họ vanda, brassavola, encyclias và enpidendrum – tất cả loại này đều có thể ghép trên những cây chủ.

Nếu như bạn muốn trồng nhiều loài lan khác nhau để trang trí vườn của bạn, thì nên xác định thời điểm ra hoa của cây lan. Giả thiết bạn chỉ có vài cây chủ để ghép mà bạn lại muốn chúng ra hoa vào những thời điểm khác nhau trong năm. Có một số loài chỉ ra hoa một lần trong năm, một số khác thì cho hoa một số đợt, đó là điều bạn cần quan tâm để quyết định nên mua loài lan gì và nên đặt chúng ở đâu.

Bây giờ bạn đã có một cây chủ và một cây lan, bạn sẽ cân nhắc xem ghép nó vào chỗ nào trên cây chủ. Nếu bạn định ghép nó vào thân cây thì vị trí ghép phải là nơi ngang tầm mắt của người lớn, như vậy mọi người có thể thưởng thức cây lan của bạn khi nó nở hoa. Bạn cũng có thể phải xem xét, nếu như bạn đứng ở ban-công hay cửa sổ nhà bạn thì bạn có trông thấy nó không. Bạn cũng lưu ý tạo sự ngạc nhiên cho những người đến viếng thăm. Nếu như hoa của cây lan đó có hương thơm thì cũng lưu ý đặt thế nào mà hương thơm của nó có thể tỏa đến chỗ bạn đứng.

Kiểm tra về tính chất thực vật của cây lan để nó phát triển khi bạn ghép, theo ý tôi thì bạn nên dùng một ít sợi rêu nước ốp vào thân cây chủ rồi ghép cây lan lên trên. Cột cây lan vào thân cây bằng một sợi dây, để cho cây lan khỏi bị lung lay. Đối với những cây lan lớn, bạn có thể quấn quanh nó khoảng 12-14 vòng, dùng loại dây có bọc hoặc dây ny-lon, cũng chỉ là cột tạm trong thời gian rễ của cây lan chưa phát triển thôi. Sau khoảng một, hai năm, khi bộ rễ của cây lan đã bám chặt vào cây chủ thỉ tháo bỏ những dây cột đó ra. Chú ý đừng cột dây làm nghẽn sự phát triển của cành cây hoặc thân cây chủ.

Khi bạn thấy cây lan đã ra rễ mới thì bắt đầu tưới nước và bón phân theo định kỳ cho nó. Khi cây lan đã phát triển rồi thì sự chăm sóc nó là không đáng kể, thậm chí chẳng cần chăm sóc nữa. Một số loài, muốn nó ra hoa thì phải định kỳ bón phân cho nó và tưới nước vào những ngày khô hạn.

TRỒNG ĐỊA LAN ĐỂ TRANG TRÍ VƯỜN

Ngoài những loài phong lan, còn có một số loài chúng ta có thể trồng dưới đất. Có nhiều loài trong số đó có thể trồng thành công trong vườn ở các vùng nhiệt đới và á nhiệt đới, và có một số loài có kiểu lá trông rất bắt mắt. Một số thích nghi với điều kiện phơi nắng hoàn toàn, một số khác thì ưa bóng râm nhẹ, song tất cả đều có thể trồng thành luống hoặc trong chậu, cho ta chất lượng tốt, song lưu ý dù trồng trên luống hay trên đất thì cũng cần phải thoát nước tốt. Ở Hoa kỳ có một vài thương hiệu về loại đất trồng như MetroMix, ProMix và các nhãn hiệu khác nên chọn cho việc trồng địa lan.

Đối với những luống mà có nhiều ánh sáng mặt trời thì bạn có thể trồng spathoglottis, enpidendrum có thân màu đỏ và arunda (người ta gọi lan tre – baboo orchid). Nếu như bạn cắm cọc cho một số lan leo như terete Vanda thì cũng phát triển tốt trong điều kiện này. Đối với những luống có chút bóng râm, thì loài phaius là một lựa tốt. Loài sobralias trông cũng đẹp lắm mặc dù hoa của chúng mau tàn, chì được một hai ngày thôi. Tất cả các loài lan này cần phải được bón phân thường xuyên. Loại phân chậm tan như Osmocote cũng là một lựa chọn thông minh.

Những khảo cứu khác

Tất nhiên, bạn có thể trồng lan trong chậu hoạc ghép lên cây trong vườn nhà bạn để tạo điểm nhấn. Một khi cây lan của chúng ta ra hoa, bạn cũng có thể di chuyển chúng đến những nới nào mà bạn cảm thấy chúng có thể phô diễn hết vẻ đẹp của chúng. Khi di chuyển thì bạn cũng đừng quên mùi hương của nó nhé.

Loài Brassavola nodosa (còn có tên là “thiếu phụ đêm”) có thể cho chúng ta hương thơm trong vườn về ban đêm. Xin nhớ là không đặt chúng nơi có ánh sáng khi mặt trời đã lặn, bởi vì còn ánh sáng là chúng không tỏa hương. Nhiều loài lan ra hoa vào mùa xuân như những loài Dendrobium rụng lá (khi chuẩn bị ra hoa) như Den. superbum, Den. pierardii, Den. primulinum, Den. parishii và những cây có họ với nó, đó là những loài có hương rất thơm. Một số loài lan lớn, chẳng hạn như dendrobium, grammatophyllum và các loài khác có thể gây ấn tượng tốt một khi trình bày chúng trong những cái tủ kính mỹ thuật.

ý tưởng trồng hoa lan

Khi đêm trở lạnh, cần phải lưu ý bảo vệ các cây lan. Một số loài Cattleya và Den drobium có thể không gặp vấn đề gì, ngay cả khi nhiệt độ xuống còn 50oF, nhưng nếu ở nhiệt độ đó mà kèm theo gió thì các bạn phải tìm cách mà bảo vệ cây lan. Một số loài lan ưa khí hậu ấm cần phải được bảo vệ, bằng cách phủ hoặc quấn quanh nó những vật liệu kiểu như áo khoác cũ, khăn tắm chẳng hạn. Cũng có thể bạn dùng nhiều lớp giấy báo để chống rét cho nó, bên ngoài quấn một lớp ny-lon, nhớ cột lại để gió không thổi bay lớp chắn gió cho chúng.

Những người trồng lan ở vùng khí hậu lục địa (đặc biệt như nam California chẳng hạn), cần phải lựa chọn loài lan một cách cẩn thận; nhiều loài lan lai tạo trồng ở nam Florida không thích hợp với vùng có khí hậu mát, ẩm ướt vào mùa đông. Tốt nhất là chọn loài lan không có kỳ nghỉ dài và khô vào mùa đông, trừ phi bạn đặt cây lan vào trong một cái tủ (dùng để trồng lan) hoặc trồng bằng cách treo, dễ di chuyển vào mùa đông ẩm ướt. Những loài lan cần ẩm độ quanh năm (như hầu hết các loài Vanda), sẽ dễ xử lý cho thích hợp với sự chênh lệch nhiệt độ lớn.

Phạm Tiến Khoa