địa lan
Hướng dẫn phòng trừ sâu bệnh cho địa lan
20/03/2018
tưới nước cho địa lan
Phương pháp tưới nước cho địa lan bạn cần nắm
20/03/2018
môi trường trồng địa lan

Tìm hiểu môi trường trồng địa lan tốt

Sinh trưởng phát triển của địa lan phụ thuộc nhiều vào môi trường trồng địa lan. Bởi vậy muốn trồng địa lan phát triển tốt ta cần biết cách trồng, nắm chắc đặc điểm sinh trưởng của cây, môi trường sinh thái nào phù hợp với yêu cầu của lan, sau đó căn cứ vào đặc tính sinh trưởng, giai đoạn sinh trưởng phát triển mà lựa chọn cho lan môi trường sinh thái tự nhiên tốt nhất hoặc môi trường nhân tạo.

Thế nào là môi trường trồng địa lan phát triển tốt?

Địa lan thuộc cây thảo mộc lâu năm, cũng giống như các cây bụi có hạt khác, gồm có 6 phần: Rễ, thân, lá, hoa, quả và hạt

– Rễ

Rễ của địa lan rất phát triển, rễ nhiều hình trụ, mềm, to và mập. Phần lớn có màu tro nhạt. Rễ chính và rễ phụ đều có chóp rễ, đôi lúc có phân nhánh, cấu trúc bên trong điển hình của thực vật đơn tử diệp, biểu bì tương đối phát triển ký sinh ở thân cây hoặc cành, cũng đôi khi rễ chọc xuống, hình thành rễ khí. Rễ của địa lan không những có chức năng hút nước và dinh dưỡng mà còn có thể dự trữ nước và dinh dưỡng. Bộ phận biểu bì tiếp xúc với ánh sáng chuyển thành màu xanh để tiến hành quang hợp. Trong biểu bì và vùng rễ thông thường có khuẩn rễ cộng sinh. Hai bên cùng hút nước và dinh dưỡng trong tự nhiên để trao đổi và cùng tồn tại. Các sợi thực khuẩn thể sau khi thâm nhập vào bên trong rễ của lan sẽ dần dần bị phân giải để thoả mãn nhu cầu dinh dưỡng cho cây lan sinh trưởng, phát triển.

Những cái rễ non của địa lan

Những cái rễ non của địa lan (ảnh: orchidboard.com)

– Thân

Thân của địa lan phình to, ngắn đa số hình trứng tròn, hình bầu dục, hình bán bầu dục, dạng trứng hoặc hình gậy và có tên gọi là giả hành, đây là bộ phận dự trữ nước của thân. Bình thường giả hành được phiến lá hoặc bẹ bao bọc cho đến khi già phiến lá rụng thì mới lộ ra. Thân hành thông thường chồng lên nhau, chỗ tiếp giáp chỉ có một đoạn thân ngầm rất ngắn, cũng có loài giả hành không rõ.

Giả hành của một loại địa lan

Giả hành của một loại địa lan (ảnh: rv-orchidworks.com)

– Lá

Lá của địa lan phần nhiều có 6 – 8 lá chồng lên nhau, dài từ 50 – 100 cm, rộng thường 1,5 – 3,5 cm, đuôi nhọn, phần dưới đối diện ôm lấy nhau, dưới có đốt, mép lá phẳng. Các loài, giống địa lan khác nhau thì lá có kích thước, hình dáng, màu sắc khác nhau. Có loại bản lá hẹp như Độc chiều xuân, Lan đầu hổ lá ngắn, Đại tuyết lan… thường bề rộng của lá từ 1,2 – 2 cm, có loại rộng như lan Văn ban, Bích ngọc lan, Hoàng đơn lan lá rộng > 4 cm. Màu sắc lá của địa lan chịu ảnh hưởng của độ chiếu sáng mạnh yếu mà thay đổi từ màu xanh vàng đến xanh đậm. Thông thường những cây địa lan mọc ngoài trời lá tương đối thẳng, dày, lá cứng hoặc nhỏ dài và có tầng cutin khá dày giữ ẩm tốt, nước khó bốc hơi, thậm chí lá còn là bộ phận giữ nước và dinh dưỡng. Còn những cây địa lan mọc trong bóng râm lá mỏng mềm, màu lá xanh đậm.

Lá của địa lan phần nhiều có 6 - 8 lá chồng lên nhau

Lá của địa lan phần nhiều có 6 – 8 lá chồng lên nhau (ảnh: buyorchidplants.com)

– Hoa

Toàn bộ địa lan là hoa bướm, thường có 10 đóa hoa bám vào cành, cành hoa dài 30 -100 cm, thẳng hoặc dài theo trạng thái tự nhiên, thông thường loại hoa địa lan to có đường kính khoảng 10 cm, loại hoa địa lan vừa 7-8 cm, loại nhỏ 3-4 cm. Kết cấu đóa hoa địa lan đơn giản, có 7 bộ phận cấu thành, tức là 3 đài hoa, 3 cánh hoa và 1 nhị cái, nhụy đài giống như cánh hoa. Trong 3 cánh hoa, mép của cánh hoa địa lan có hình thù khá đặc biệt, nhìn bên ngoài hết sức hấp dẫn, phía trên có rất nhiều u lớn, hơn nữa vị trí cũng thay đổi, lẽ ra mép hoa phải ở phần trên cánh hoa, nhưng cuống hoa tử phòng xoay chuyển quá phức tạp làm cho đóa hoa chuyển 180° làm cho mép của cánh hoa biến thành một cánh hoa. Còn nhị đực và nhị cái kết hợp với nhau hình thành vòi nhụy, đó là cơ quan sinh sản của địa lan, cũng là cấu tạo đặc biệt của họ lan. Bộ phận lõm xuống của đầu vòi nhụy có chất kết dính hoặc lồi lên, tức là khu vực đầu vòi nhụy, rất nhiều giống chỉ có một nhị đực có chứa phấn hoa, bên ngoài của phấn hoa có màng chùm lên, số lượng túi phấn tùy thuộc vào giống, thường 2 – 4 túi.

Địa lan thường có 10 đóa hoa bám vào cành, cành hoa dài 30 -100cm.

Địa lan thường có 10 đóa hoa bám vào cành, cành hoa dài 30 -100cm.

môi trường trồng địa lan

Kết cấu hoa địa lan đơn giản, có 7 bộ phận cấu thành.

Đóa hoa địa lan là trung tâm ngưỡng mộ của mọi người, bởi vậy giống tốt hay xấu được quyết định bởi đóa hoa to hay nhỏ, hình dáng, màu sắc, chất lượng và thời kỳ ra hoa dài ngắn… Thông thường yêu cầu cánh hoa, đài hoa đều phải to, tốt nhất là phần giữa của 2 cánh hoa xếp chồng lên nhau, mép cánh hoa sau khi nở có hình ô van kẽ hở giữa 2 cánh hoa càng nhỏ càng tốt. Thường thường về màu sắc cánh hoa và đài hoa địa lan có màu sắc giống nhau nhưng mép hoa lại có màu khác và tốt nhất là màu sáng đẹp; nếu có vân hoặc vết thì hoa càng có giá trị Chất lượng và độ dày của cánh hoa thì tốt nhất là loại cánh nhẵn, dày và vân nhỏ. Loại cánh hoa địa lan dày chắc ít rụng, dùng được lâu dễ vận chuyển, thời gian ra hoa dài.

Những giống có hoa địa lan đẹp là những giống mà hoa xếp ngay ngắn, khoảng cách vừa phải, hình dáng đẹp.

– Quả và hạt địa lan

Quả của địa lan thuộc loại quả sóc, hình dáng to nhỏ tùy thuộc vào giống bố mẹ. Thông thường có hình trắng dài, dài từ 10 – 20 cm. Tử phòng ở phía dưới nối liền với cánh hoa, khó tách, một ngăn tử phòng. Mỗi quả có 3 cánh, 2 cánh tiếp giáp nhau phân hóa thành màng, vách ngăn thai, gồm 3 mảnh. Mỗi một khoang đầu thai tử phòng chọc thẳng lên đỉnh tạo thành bó nhô lên vách tử phòng, Vách tử phòng bao lấy khoang đầu thai, mỗi khoang đầu thai có nhiều phôi trụ, được thụ phấn bằng côn trùng nhân tạo các phôi trụ phát dục thành hạt. Thời gian từ thụ tinh đến hạt thành thục khoảng 6-10 tháng thậm chí dài hơn. Khi quả chín thì nứt dọc, hạt tung ra ngoài.

Quả của địa lan thuộc loại quả sóc, hình dáng to nhỏ tùy thuộc vào giống bố mẹ.

Quả của địa lan thuộc loại quả sóc, hình dáng to nhỏ tùy thuộc vào giống bố mẹ. (ảnh: botanyboy.org)

Hạt của địa lan rất nhỏ khoảng 0,5mm, rất nhẹ, nhưng rất nhiều. Phần lớn hạt địa lan có hình trứng tròn, giữa có một phôi nhỏ, ngoài có lớp tế bào mỏng trong suốt và có vân tròn làm tăng độ dày, trong vỏ hạt có nhiều không khí, cản trở hút nước, dễ phát tán theo nước và gió. Thông thường phôi phát dục không hoàn hảo, không có phôi nhũ, mà chỉ có tế bào phôi chưa phân hóa hình trứng tròn rất khó nảy mầm.

Hạt của địa lan rất nhỏ khoảng 0,5mm, rất nhẹ, nhưng rất nhiều.

Hạt của địa lan rất nhỏ khoảng 0,5mm, rất nhẹ, nhưng rất nhiều. ảnh: hạt của Cym. iridioides (Lan Kiếm Hồng Hoàng)

Môi trường nào là tốt nhất cho địa lan?

Nguyên sản của giống địa lan ở phía Đông núi Hymalaya, Nam đến Trung Nam bán đảo Ấn Độ Dương, có độ cao so với mặt biển từ 1.000 – 3.000 m. Mùa đông khô lạnh nhưng không có sương muối, mùa hè ấm nhưng không oi bức, hình thành đặc tính ưa khí hậu ấm, mát mẻ, ẩm ướt, không khí trong lành. Địa Lan mùa đông thường sợ gió hanh lạnh, mùa hè sợ oi bức. Các con lai ở thế hệ sau vẫn mang đặc tính đó của bố mẹ, hình thành đặc tính sinh lý khác với quần thể lan châu Âu. Vậy môi trường nào là tốt nhất cho địa lan từ án sáng đến ẩm độ, nhiệt độ…

– Ánh sáng cho địa lan

Ánh sáng là tác nhân chủ yếu để địa lan tiến hành quang hợp. Không có ánh sáng, diệp lục của hoa lan không thể tiến hành quang hợp, tức là không có dinh dưỡng cần thiết để cung cấp cho địa lan, nhu cầu của hoa lan đối với ánh sáng tuỳ thuộc vào loại hoa lan, kể cả cùng một loại giống địa lan nhưng nhu cầu đối với ánh sáng ở mỗi giai đoạn cũng khác nhau. Nhìn chung địa lan cần lượng ánh sáng từ 15.000 – 70.000 lux. Khi lượng ánh sáng thoả mãn, địa lan sinh trưởng phát triển rất khoẻ, thân vươn dài lá ngắn rộng, thịt lá dày, màu lá xanh nhạt hoặc xanh vàng, thân giả chắc mập, nhiều hoa, tỷ lệ nở cao, màu hoa sặc sỡ, Nếu như độ chiếu sáng quá lớn (lớn hơn 70.000 lux) sẽ ức chế quang hợp nhất là mùa hè thu, thời tiết khá ấm, ẩm độ tương đối thấp, ánh sáng trực xạ mạnh sẽ làm tổn thương lá, Bởi vậy mùa hè và hè thu nên che nắng cho địa lan, giảm bớt lượng ánh sáng và tăng độ ẩm không khí, tránh làm tổn thương đến địa lan. Trái lại khi thiếu ánh sáng (<10.000 lux) quang hợp của địa lan sẽ giảm, không đủ dinh dưỡng thường dẫn đến mọc vống, lá nhỏ dài màu xanh sẫm, thịt lá mềm mỏng, lá chúc xuống, ra hoa ít, đoá hoa nhỏ, màu hoa kém sặc sỡ. Bởi vậy trong điều kiện thiếu ánh sáng đặc biệt là mùa Đông, Xuân cần phải bỏ ngay vật liệu che nắng để địa lan có nhiều ánh sáng mặt trời. Nếu như thời tiết âm u kéo dài khi cần biện pháp chiếu ánh sáng nhân tạo nhằm thỏa mãn nhu cầu sinh trưởng phát triển của cây lan.

– Nhiệt độ cho địa lan

Tính thích ứng của địa lan đối với nhiệt độ là tương đối rộng, nhiệt độ thích hợp cho sinh trưởng là 10 – 25°c, thông thường nhiệt độ bình quân khoảng 15°c là địa lan có thể ra mầm lá, 20 – 30°c cây sinh trưởng tương đôi nhanh, dưới 5°c và trên 30°c cây ở trạng thái ngủ nghỉ. Nếu nhiệt độ dưới 0°c trong thời gian ngắn chỉ có cây con bị chết rét đối với cây con đã lớn và cây trưởng thành ảnh hưởng khônglớn. Khi nhiệt độ cao hơn 30°c, mặc dù ảnh hưởng không rõ đến địa lan, nhưng hay sinh ra hiện tượng hình thành hoa từ sớm, mầm hoa thui chột. Trong thời gian cây sinh trưởng phát triển, điều kiện nhiệt độ nhiệt độ ban ngày 22 – 28°c không thấp hơn 18°c và không cao hơn 30°c, ban đêm là 18-22°C, tốt nhất không thấp dưới 15°c hoặc cao hơn 30°c. Trong thời gian phân hóa mầm hoa, nhiệt độ ban ngày là 18-22°c, tốt nhất là không dưới 15°c hoặc cao hơn 30°c ban đêm là 12-18°c tốt nhất không dưới 10°c hoặc cao hơn 18°c. Khi hoa nở nhiệt độ ban ngày 20-25°C tốt nhất không dưới 18°c hoặc cao hơn 28 c, nhiệt độ ban đêm 15 – 20°c tốt nhất không cao hơn 21 °c cũng không dưới 10 c.

– Ẩm độ cho địa lan

Đa số giống địa lan có nguồn gốc từ các đồi của núi Hymalaya thích hợp với môi trường sinh thái nhiều mưa. Vì vậy, phải thường xuyên tưới nước cho địa lan, giữ ẩm cho giá thể và phun nước thường xuyên, duy trì nhiệt độ không khí ở mức độ khá cao. Nếu giá thể quá khô rễ không thể hút được nước, trong khi cây lan không ngừng bốc hơi nước làm cho cây lan bị héo rũ; giá thể quá ẩm, chậu lan đọng nước, rễ thiếu không khí, cây thiếu Oxy dẫn đến ngạt thở. Nhưng nếu chỉ đảm bảo độ ẩm cho giá thể vẫn chưa đủ mà còn phải tìm mọi biện pháp để duy trì độ ẩm không khí, bởi vì độ ẩm không khí quá thấp, địa lan sinh trưởng kém, thường là rễ sinh trưởng yếu, nhỏ bé, lá hơi vàng. Bởi vậy tưới nước cho địa lan phải căn cứ vào chậu to hay chậu nhỏ, giá thể nhiều hay ít, độ to nhỏ của giá thể và khả năng giữ nước, điều kiện ánh sáng nhiệt độ của mùa sinh trưởng và nhu cầu sinh trưởng và phát triển của địa lan ở giai đoạn khác nhau mà cấp nước kịp thời, đầy đủ. Định kỳ tưới nước duy trì giá thể ẩm ướt, thường xuyên phun nước tăng cường độ ẩm không khí- Thông thường trong thời gian sinh trưởng địa lan cần nước đầy đủ và duy trì độ ẩm không khí khá cao, tốt nhất là từ 70-80%, tối thấp không thể thấp hơn 60%, tối cao không thể quá 95%. Thời gian hoa nở cần lượng nước vừa phải, nhiều nước quá sẽ dẫn đến trao đổi chất tăng, phát sinh nấm bệnh… làm cho thời gian hoa nở rút ngắn làm giảm giá trị cành hoa, cung cấp nước ít không thể thỏa mãn hoa nở, dễ dẫn đến rụng nụ, rụng hoa, đồng thời sẽ làm cho thời gian ra hoa ngắn lại. Độ ẩm không khí tốt nhất là 60-70%, tối cao không quá 80%, tối thấp không quá 50%.

– Thông gió cho địa lan

Nguyên chủng địa lan thuộc loại lan phụ sinh, bán khí dễ ưa môi trường thoáng gió, môi trường thoáng gió dễ dẫn đến tình trạng thiếu CO2, ảnh hưởng đến quang hợp và dễ phát sinh bệnh. Bởi vậy chọn môi trường trồng địa lan lý tưởng ngoài việc chú ý đến ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm còn phải chú ý đến thông gió, thoáng khí, giữ cho không khí trong lành, Trong cả quá trình sinh trưởng và phát triển của địa lan cần có gió (thông thường khí thấy đuôi lá lan bị gió lay là được) để cuốn đi hơi nước thoát ra từ lá và khí bị ô nhiễm, thúc đẩy sự tuần hoàn nước được đẩy từ rễ và bốc hơi qua lá, khiến cho cây sinh trưởng nhanh. Đặc biệt cũng cần chú ý tới độ đối lưu của không khí theo mùa sinh trưởng và trạng thái sinh trưởng và phát triển của địa lan, tránh sự đối lưu không khí quá nhanh làm tổn thương đến lá lan. Những nơi mùa đông giá lạnh cần chú ý sự xâm nhập của không khí lạnh, thường thường chỉ nên thay đổi không khí trong vườn hoa vào buổi trưa, khi trời râm sẽ đáp ứng sinh trưởng phát triển bình thường của địa lan.

Cần phải chỉ ra rằng tác dụng của 4 yếu tố môi trường là ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm và thông gió luôn có sự hỗ trợ lẫn nhau, cùng thúc đẩy, cùng ức chế. Bởi vậy mấu chốt để nuôi tốt địa lan cần phải căn cứ vào các giai đoạn phát triển, điều tiết một cách linh hoạt các yếu tố nhằm bổ sung những mặt thiếu của môi trường nuôi dưỡng tạo ra môi trường sinh thái tốt nhất cho địa lan sinh trưởng phát triển bình thường.

Loading...
Print Friendly, PDF & Email

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *