Làm phân hữu cơ tại làng chài ở Vịnh Hạ Long

phân hữu cơ

Cách làm phân hữu cơ

Phương pháp làm phân hữu cơ trong tài liệu này nhằm giải thích cách thức làm phân bởi vi khuẩn, mục đích chính hướng đến làm giảm và cố định lượng rác hữu cơ. Phương thức này được áp dụng ở làng chài tại Vịnh Hạ Long.

Làm phân hữu cơ là một quá trình mà trong đó rác hữu cơ bị phân hủy thông qua hoạt động của vi sinh vật như vi khuẩn và nấm. Rác hữu cơ phân hủy bởi vi sinh vật có thể bởi 2 quá trình sau: Nếu với oxy (gọi là “quán trình hiếu khí”), hoặc không có oxy (gọi là “quá trình kỵ khí”). Phân hủy hiếu khí có những ưu điểm, như được so sánh với phân hủy kỵ khí, chẳng hạn như tốc độ mau lẹ, ít mùi, ít côn trùng tới, v..v.

Do đó, phương pháp phân hủy hiếu khí được khuyến cáo sử dụng. Để giúp quá trinh phân hủy hiếu khí diễn ra, có đủ khí oxy vào trong đống ủ. Điều kiện tiên quyết là phải trộn và đảo đống ủ nhằm đưa khí oxy vào bên trong. Và khuyến cáo nên thực hiện mỗi ngày một lần.

làm phân hữu cơ

Nếu đống ủ phân quá khô, tưới nước ngọt (nước mưa, không phải là nước biển) lên trên đống ủ và đảo trộn đống ủ, làm cho nước ngấm vào đống ủ. Khi đã tưới nước vào đống ủ, hãy cho từng chút từng chút và kiểm tra lượng nước cho vào vừa đủ thông qua việc kiểm tra bằng tay, sao cho phân không được quá ướt.

Trong thực tế, nếu như đống ủ phân đã quá ướt, không có cách nào có thể giảm thiểu lượng nước thừa trong đó ngoại trừ làm bay hơi lượng nước thừa đó hoặc cho thêm các nguyên liệu khô vào trong như lá khô, cỏ khô. Do đó, khuyến cáo là cần phải lượng nước cho vào trong đống ủ ở mức độ thấp, đề phòng việc quá ẩm ướt.

Thêm vào đó, không được để đống ủ ở chỗ ẩm khi trời mưa. Nhằm giúp cho đống ủ không bị ẩm khi mưa, đống ủ có thể được che bởi các tấm nhựa mỏng ở bên dưới sao cho không khí có thể vào được bên trong đống ủ.

Các bạn có thể tìm hiểu kỹ hơn trong tài liệu đính kèm bên dưới.

Hướng dẫn làm phân hữu cơ tại làng chài trên Vịnh Hạ Long

[pdf-embedder url=”http://www.caykieng.farmvina.com/wp-content/uploads/2016/04/Làm-phân-hữu-cơ-tại-làng-chài-.pdf”]

Sự khác nhau giữa trồng rau thuỷ canh và thổ canh

thủy canh

1. Về khái niệm:

– Trồng rau (cây) bằng phương pháp thuỷ canh là một kỹ thuật trồng cây không cần đất. Thực chất, đây là phương pháp cung cấp tất cả các chất dinh dưỡng thiết yếu dưới dạng hoà tan trong nước, cả đa, trung và vi lượng. Trong phương pháp này, rễ cây được bao bọc bởi một hỗn hợp giá thể vô trùng như xơ dừa, trấu hun, nham thạch, đất nung,…

– Trồng rau (cây) bằng đất là phương pháp trồng truyền thống, nguyên thuỷ, sử dụng đất làm giá thể cũng như cung cấp chất dinh dưỡng qua phân bón vào đất.

Ảnh 1: Minh hoạ trồng cây trên đất

 

Ảnh 2: Minh hoạ trồng cây trong dung dịch thuỷ canh

2. Về dinh dưỡng:

– Trong phương pháp thuỷ canh, cây trồng cần dinh dưỡng nhiều hay ít trong từng giai đoạn đều được cung cấp đủ theo nhu cầu. Đủ hay thiếu dinh dưỡng đều có thể điều chỉnh ngay.

– Trong phương pháp thổ canh (đất) thì rất khó để điều chỉnh cũng như cung cấp đầy đủ cho cây trồng.

3. Về diện tích trồng:

– Trồng thuỷ canh trên cùng một diện tích trồng như thổ canh thì diện tích canh tác được nhiều hơn. Thuỷ canh thích hợp với điều kiện canh tác trật trội như trồng trên sân thượng, ban công nhà phố.

4. Về tốc độ phát triển:

– Cây trồng bằng phương pháp thuỷ canh thường phát triển nhanh hơn từ 30-50% so với trồng bằng phương pháp thổ canh. Cây lớn nhanh nhưng không bị dư lượng hoá học trên cây trồng, đảm bảo an toàn. Sở dĩ như vậy là do dinh dưỡng được cung cấp kịp thời và đầy đủ. Ngoài ra lượng oxy cung cấp theo phương pháp thuỷ canh cũng tốt hơn, giúp phát triển bộ rễ hơn so với trồng thổ canh.

5. Về sâu bệnh:

– Trồng bằng phương pháp thuỷ canh thì ít sâu bệnh hơn hẳn so với phương pháp trồng thông thường.

– Nếu trồng trong nhà kính và khử trùng thường xuyên thì gần như không có sâu bệnh.

6. Về thuốc bảo vệ thực vật:

– Phương pháp thuỷ canh: gần như không phải sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, chỉ cần bắt bằng tay là hết sâu.

– Phương pháp thuỷ canh: Không dùng hoặc ít dùng thuốc bảo vệ thực vật nên không lo dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trên cây trồng.

7. Thời gian trồng:

– Nếu duy trì đủ điều kiện ánh sáng thích hợp, nhiệt độ, chất dinh dưỡng và độ ẩm trong khu vườn thì ta có thể trồng cây trong suốt cả năm mà không phân biệt điều kiện khí hậu như phương pháp thổ canh truyền thống.

8. Về năng suất cây trồng.

– Đối với các cây rau quả ngắn ngày, phương pháp thuỷ canh cho năng xuất cao trong một thời gian canh tác ngắn hơn so với phương pháp truyền thống.

– Với các cây ăn quả dài ngày hoặc cây đặc thù không thể trồng bằng phương pháp thuỷ canh được. Do đó, trồng theo phương pháp thuỷ canh không thể thay thế được.

9. Về công chăm sóc:

– Về cơ bản thì trồng bằng phương pháp thổ canh nhàn hơn tuy nhiên, nếu đủ điều kiện thích hợp thì trồng bằng phương pháp thuỷ canh hoàn toàn đơn giản và tiết kiệm thời gian. Do vậy, công chăm sóc cũng giảm đáng kể.

– Có thể chọn nhiều giải pháp trồng như: thuỷ canh tĩnh, thuỷ canh hồi lưu, bán thuỷ canh tuỳ vào mục đích và nhu cầu của người trồng. Mỗi phương pháp, công chăm sóc là khác nhau.

10. Chi phí, giá thành:

– Nếu đầu tư bài bản thì phương pháp thuỷ canh sẽ có giá thành cao hơn. Tuy nhiên, về lâu dài và nếu tính giá thành/sản phẩm thì phương pháp thuỷ canh có thể cho giá sản phẩm khá tối ưu.

– Tốn kém nhất trong phương pháp trồng rau là đầu tư nhà kính, hoá chất và các  vật liệu ban đầu.

11. Về độ an toàn, độ sạch của rau

– Như trên đã nói, do không hoặc ít sử dụng thuốc bảo vệ thực vật nên rau đảm bảo sạch

– Lượng hoá chất dùng trong pha chế chất dinh dưỡng đã được chuẩn hoá quốc tế nên hoàn toàn đảm bảo không bị dư lượng hoá chất trên rau.

– Có thể nói, rau trồng bằng phương pháp thuỷ canh sạch bằng rau sạch nhất trồng trên đất.

12. Các yếu tố khác:

– Về con người: Trồng bằng đất thì cần nhiều nhân công hơn.

– Về pha chế chất dinh dưỡng, nguồn gốc chất dinh dưỡng: Khó khăn đối với người mới bước vào nghề. Tuy nhiên, sau khi đã học hỏi thành công và nắm vững công nghệ thì thấy nó rất đơn giản.

 Kết luận:

Cho dù trồng trong dung dịch hay trồng trong đất thì cả hai phương pháp này đều cần phải đầu tư nghiên cứu, áp dụng khoa học kỹ thuật vào để nâng cao năng xuất cây trồng.

Tuỳ theo điều kiện canh tác mà chọn phương pháp thổ hay thuỷ cho phù hợp với nhu cầu của từng người, từng gia đình.

Mỗi phương pháp đều có ưu nhược điểm riêng, nếu biết kết hợp và nắm vững kiến thức trồng rau theo từng phương pháp, thiết nghĩ các bạn sẽ có thành quả khi trồng rau với một chi phí ít tốn kém nhất.

Hướng dẫn cải thiện chất lượng đất trồng

đất trồng

Đất trồng là môi trường để giúp cây phát triển. Nếu đất bạc màu, chặt, độ phì không cao thì cây sẽ còi cọc, phát triển kém. Ngược lại, đất trồng tơi xốp, độ phì cao, giàu chất dinh dưỡng thì cây sẽ phát triển tốt, cho năng suất cao. Sau mỗi vụ trồng, cần có các biện pháp để cải thiện lại đất để trồng tiếp vụ sau. Một số biện pháp được biết đến như bổ sung lượng phân bón: phân chuồng, phân xanh…, bổ sung hàm lượng vi sinh vật vào đất để cải tạo lại đất…

chất lượng đất trồng
Cải thiện chất lượng đất trồng
Để cải tạo lại đất trồng có chất lượng cần tiến hành theo các bước sau:
 
1. Đánh giá hiện trạng đất trồng:
Để làm tốt bước này cần có các thiết bị chuyên dụng. Nếu không có chuyên môn cần liên hệ tới các kỹ sư ở các phòng nông nghiệp, trung tâm khuyến nông của huyện, thành phố để nhờ trợ giúp về máy móc, thiết bị.
– Phân tích đất để xác định hàm lượng dinh dưỡng các chất: P, K, Ca, Mg… còn trong đất. Nếu trồng quy mô nhỏ thì người nông dân có các tiêu chí của chính mình để đánh giá sức khỏe của đất (đất tốt hay xấu). Nếu trồng quy mô lớn, nhất thiết phải có các kỹ thuật mới để đánh giá sức khỏe đất bao gồm tính chất vật lý, sinh học và ảnh hưởng của việc quản lý đất và hoạt động sản xuất đến sức khỏe đất. Các biện pháp này tốt cần lấy mẫu và đem xét nghiệm trong phòng thí nghiệm để có báo cáo đầy đủ nhất.
Một số kỹ thuật đánh giá:
– Phân tích đất:
   Các chỉ số: thoát nước, khả năng giữ nước, độ pH, hàm lượng ni tơ (N), muối, tính ổn định của kết cấu đất, số lượng côn trùng, vi sinh vật và giun đất, độ tơi xốp của đất…
– Cảnh báo sớm kiểm soát đất canh tác:
   Cần phải có hướng dẫn về kiểm soát đất canh tác, trong đó có các chỉ tiêu để đánh giá sức khỏe đất trên đồng ruộng. Nêu rõ các thiết bị cần thiết để đánh giá, các thiết bị đó phải rẻ và dễ tìm. Các phương pháp đánh giá đơn giản. Bản hướng dẫn phải dễ đọc, dễ hiểu và dễ mang theo khi đi quan sát ngoài đồng ruộng.
– Đánh giá trực tiếp hiện trạng đất:
  Một số cách có thể xác định hiện trạng đất như sờ nắn và ngửi. Có thể đếm số lượng sinh vật đất trên bề mặt các tàn dư cây trồng. So sánh các vùng khác nhau để xác định thực hành sản xuất của người dân ảnh hưởng như thế nào đến chất lượng đất.
– Mô hình đơn giản về xói mòn và rửa trôi đất: Mô hình đơn giản này chứng minh giá trị của che phủ đất.
2. Biện pháp kỹ thuật để nâng cao và duy trì độ phì đất.
+) Xem xét các vấn đề sau:
– Luân canh cây trồng có thể che phủ được đất không?
– Tàn dư cây trồng và cỏ lâu niên như thế nào?
– Có nguồn chất hữu cơ và phân chuồng ở trang trại không?
– Có cách nào giảm sự cày, xới xáo đất và phân đạm không?
– Ở nơi nào có thể, cần bổ sung chất hữu cơ để cung cấp hàm lượng hữu cơ và dinh dưỡng cho cây trồng.
+) Ước lượng dinh dưỡng khi sử dụng phân bón và chất hữu cơ bổ sung. Phân tích đất và phân tích dinh dưỡng của các vật liệu sử dụng.
+) Hiểu biết về lượng dinh dưỡng cần cho mỗi loại cây trồng để bón lượng phân bổ sung phù hợp, giảm chi phí phân bón. Thành phần dinh dưỡng của các chất hữu cơ là khác nhau nên cần xác định dinh dưỡng trong các chất sử dụng bằng các phương pháp phân tích phù hợp. Các chất dinh dưỡng chính của cây trồng, phân hữu cơ cũng có thể cung cấp các vi lượng cần thiết. Các thiết bị sử dụng bón phân cũng quan trọng để đảm bảo tỷ lệ sử dụng phân bón chính xác.
+) Các biện pháp kỹ thuật để nâng cao và duy trì độ phì đất:
  Sử dụng các loại phân bón hoặc các biện pháp thâm canh đơn giản:
– Phân chuồng
– Phân ủ
– Phân xanh và cây che phủ
– Than bùn
– Giảm cày xới
– Giảm thiểu sử dụng phân đạm tổng hợp
3. Tiếp tục kiểm tra các chỉ số thành công và thất bại
Sau khi thử nghiệm các thực hành mới cần tiếp tục kiểm tra sự thay đổi của đất bằng cách sử dụng các biện pháp kỹ thuật như trong phần “Đánh giá hiện trạng đất”. Xem xét lại các nguyên tắc quản lý đất bền vững và tìm phương cách áp dụng chúng trên đồng ruộng. Nếu quá khó khăn trong việc áp dụng tất cả các thực hành cùng một lúc thì bước đầu chỉ áp dụng một hoặc hai thực hành tốt và khả thi nhất.

Cải tạo đất trồng tại nhà

đất trồng

Hướng dẫn cải tạo đất trồng tại nhà

Đất trồng cây tại nhà thường sử dụng đất ruộng, đất nền (móng), đất phù sa hoặc các đất hỗn hợp bán sẵn trên thị trường. Sau một thời gian trồng, đất sẽ bị giảm dinh dưỡng & chai cứng (đặc biệt là đất bón phân hóa học thường xuyên), cây phát triển còi cọc nên cần phải cải tạo đất trồng.

Sau đây là 3 bước đơn giản có thể giúp bạn cải tạo đất trồng hiệu quả:

cải tạo đất trồng
Ảnh minh hoạ: Đất trồng cây

Bước 1: Phơi khô đất, dập nhỏ & trộn vôi bột.

– Phơi khô, đập nhỏ đất giúp tăng thêm oxy trong đất (tương tự kinh nghiệm phơi ải đất của bà con nông dân). Các hạt đất không nhất thiết phải đập nhỏ vụn toàn bộ. Có thể để khoảng 10-15% hạt đất to khoảng bằng đầu ngón tay. Các hạt này cho xuống phía đáy của chậu.

– Tác dụng của bón vôi: Vôi không chỉ đơn thuần là ức chế sự phát triển của nấm bệnh trong đất mà còn nhiều tác dụng nữa mà phân hóa học khác không có được, đó là: (a) Vôi ngăn chặn sự suy thoái của đất; (b) Vôi khử được tác hại của mặn; (c) Vôi phân bón cung cấp dưỡng chất canxi; và (d) Vôi phát huy hiệu lực của phân hữu cơ, phân vô cơ.

Bước 2: Làm tơi xốp đất

– Sử dụng các phế phẩm nông nghiệp như vỏ lạc, đỗ, bã đậu tương, trấu tươi, trấu hun, xơ mùn dừa… trộn đều vào đất thành hỗn hợp đất tơi xốp.

Bước 3: Cải tạo đất:

– Đất bị chai cứng lại do nguyên nhân người trồng sử dụng phân hóa học mà không bổ sung phân hữu cơ hoặc bổ sung hữu cơ không đủ.

– Do cây hút hết chất dinh dưỡng nên đất bị bạc màu, trở nên trắng bệch,

Tùy theo điều kiện có thể chọn một trong số các phương pháp cải tạo sau:

Phương pháp 1: Bổ sung phân trùn quế

Trộn đều 5-6kg phân trùn/m2đất đã phơi khô trước khi trồng. Phân trùn quế không những giúp tăng khả năng giữ ẩm cho đất, cung cấp chất dinh dưỡng dễ tan cho cây trồng mà còn cung cấp trùn quế là thực thể sống giúp duy trì độ tơi xốp đất một cách lâu dài.

Phương pháp 2: Sử dụng rác thải nhà bếp

Rác thải nhà bếp có thể sử dụng được gồm: cuống rau, vỏ củ quả, vỏ trứng… (không sử dụng các đồ mặn). Các loại rác này đem thái nhỏ trộn vào đất đã đập nhỏ cùng với chế phẩm sinh học như EM, tricoderma ủ trong vài tuần cho hoai mục (đất tơi xốp) là có thể dụng được.

Phương pháp 3: Sử dụng phân cá

– Phân cá được làm từ các phế phẩm của cá như: đầu cá, ruột cá, cá nhỏ… Có 2 cách làm phân cá là trộn và ủ trực tiếp trong đất hoặc ngâm cùng rỉ đường để lấy nước tưới.

-Trộn trực tiếp vào đất: 1 thùng xốp cầm khoảng 1-2kg cá. Đổ 1 lớp đất 1 lớp cá sau đó rắc 1-2 gr chế phẩm vi sinh (Tricoderma) hoặc 1 nắm vôi bột. Tiếp tục lặp lại cho đển khi hết cá. Phía trên mặt thùng nên phủ lớp đất dày và rắc một ít vôi bột để tránh mùi hôi và dòi bọ.

– Ngâm dinh dưỡng cá: Phế phẩm cá băm nhỏ cho vào bình thủy tinh, nhựa, sành (tốt nhất là cho vào vại sành). Cho thêm rỉ đường (loại đường phế phẩm dùng ủ thức ăn cho gia súc) theo tỉ lệ 1:1 và đạy kín bình. Đặt bình dinh dưỡng nơi mát mẻ, tránh bị nước mưa chảy vào. Ủ khoảng 1 tháng là có thể sử dụng được. Khi sử dụng chắt nước cá ngâm pha với nước tỷ lệ 0,5-1% phun hoặc tưới. Cách làm này khi tưới sẽ có mùi hơi tanh.

Phương pháp 4: Sử dụng phân bón vi sinh Thiên Phú: Thiên Phú 11 (xử lý đất) và Thiên phú 02

– Mặt ruộng chưa cày xới ta lấy 100lít nước và 1lít TP-11 & 2lít TP-02 khuấy đều phun khắp ruộng sau đó ta bắt đầu cày xới cho tơi đất (1lít phân vi sinh khi pha với nước dùng cho 1000m2 đất ,đối với diện tích nhỏ hơn chúng ta giảm tỷ lệ xuống cho đúng )

– Sau 10 – 15 ngày ta có thể gieo hạt (chỉ đối với gieo hạt trực tiếp, bình thường ta có thể trồng sau 1 – 2 ngày )

-Việc cải tạo đất trồng với phân bón vi sinh Thiên Phú giúp phân huỷ những độc tố hoặc nấm mốc có hại cho cây trồng ở trong đất, giúp đất sạch và trở nên trung hoà, màu mỡ, xử lý đất bị nhiễm phèn, làm cho các vi sinh vật có lợi trong đất phát triển mạnh mẽ.

Phương pháp 5: Kết hợp các loại phân vi sinh với các chế phẩm sinh học như Tricohderma để cải tạo đất trồng hiệu quả.

– Sử dụng nguồn phân bón vi sinh để cung cấp vào đất một lượng lớn vi sinh vật có ích, có tác dụng cải tạo lại đất.

– Đồng thời, sử dụng chế phẩm sinh học Tricohderma để diệt trừ các mầm bệnh có hại cho cây trồng như: nấm, các loại mạt gà, ấu trùng sâu, giòi trong đất,…

Hướng dẫn cải tạo vườn rau đơn giản

cải tạo vườn rau
1. Nhu cầu cải tạo vườn rau
   Mỗi gia đình, để có được một mảnh vườn với đầy đủ các loại rau, quả cho năng suất cao, phẩm chất tốt, đáp ứng cho nhu cầu hàng ngày của gia đình và có dư thừa để bán tăng thu nhập. Người làm vườn cần phải biết cách lập và cải tạo vườn.
Mô hình vườn rau gia đình
Mô hình vườn rau gia đình
Bài viết dưới đây trình bày một số vấn đề cần lưu ý:
– Cần xác định được những loại cây trồng chính trong vùng. Dựa trên điều kiện tự nhiên như đất đai, địa hình, khí hậu… để bố trí cây trồng trong vườn sao cho thích hợp.
– Chọn giống thích hợp, giống tốt, sạch bệnh để trồng.
– Kiểm tra độ màu mỡ, phì nhiêu của đất vườn.
– Tiến hành tỉa bỏ những cây có tán lớn, ra quả ít, giá trị kinh tế thấp.
– Thực hiện biện pháp luân canh, xen canh đa dạng cây trồng để tiết kiệm diện tích và tận dung tối đa đất trồng.
– Mục đích sử dụng sản phẩm từ cây trồng khi thu hoạch…
2. Cách cải tạo vườn rau.
   Khi tiến hành cải tạo vườn rau, cần xem xét các yếu tố như: đất, nước, phân bón, giống cây trồng và các biện pháp canh tác, bảo vệ thực vật, để từ đó đưa ra các phương pháp, cách thức cải tạo sao cho phù hợp và đạt hiệu quả cao nhất.
 
2.1. Đất
   Trong trồng trọt, đất được coi là nền tảng của cây trồng, đất nào cây ấy. Vì vậy, phải biết cải tạo và sử dụng đất, chọn cây trồng thích hợp với đất, biết thâm canh để cải tạo vườn rau.
   Việt Nam là một nước nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, thuận lợi cho trồng rau với nhiều chủng loại rất đa dạng, phong phú như: rau ăn củ, ăn quả, rau ăn lá, ăn hoa, rau gia vị, rau làm thuốc… Mỗi một loại rau có thời gian sinh trưởng và phát triển khác nhau, có loại ngắn ngày, có loại dài ngày, có loại trồng một lần cho thu hoạch nhiều năm.
   Môi trường sinh sống của mỗi loại rau cũng khác nhau, có loại rau sống ở những nơi có nước liền chân, có loại rau sống ở trên đất cao ráo, có loại thân bò trên mặt đất và có loại thì thân leo… Nhưng với bất kỳ một loại rau nào, người trồng rau phải biết được đặc tính sinh học và yêu cầu ngoại cảnh của nó để có cách thức trồng và canh tác sao cho hợp lý.
   Yêu cầu đối với đất trồng rau phải là đất tốt, nhiều màu, tầng đất canh tác dày, thoát nước nhanh và có khả năng thấm nước cao (đối với rau trồng cạn), giữ được nước liền chân (đối với rau trồng ở nước).
   Đất trồng vụ này sang vụ khác, cùng với sự tác động của tự nhiên, đất đai bị bạc màu, rửa trôi… vì thế phải tiến hành cải tạo dất, để có đất tốt thích hợp trồng rau.
cải tạo đất
Người dân đang cải tạo đất
Cải tạo đất
  Với đất cát khó giữ ẩm, mùa khô hạn cây dễ bị chết, cần bố trí cây trồng thích hợp và tăng lượng phân hữu cơ (đặc biệt là phân chuồng hoai mục).
  Với đất nặng, nhiều sét, cần thêm đất cát pha, đất phù sa và bón nhiều phân hữu cơ.
  Với đất nhẹ, bón phân hữu cơ, bùn ao phơi khô và đập vụn.
  Với đất chua mặn, bón nhiều phân hữu cơ, vôi bột và phân N, P, K hợp lý.
  Với đất gò, đồi dốc, tiến hành san đất, tạo thành ruộng bậc thang.
  Trong đất có nhiều sỏi, đá,… cần phải được nhặt bỏ, diệt trừ cỏ dại tận gốc, tạo mặt bằng trong vườn để dễ trồng và tiện chăm sóc. Cần phải được lên luống đều và thẳng.
2.2. Nước
   Cẩn phải đảm bảo nguồn nước để tưới cho cây. Đối với những gia đình có vườn ở gần sông, suối, kênh, mương thì vấn đề nước không đáng lo ngại. Nhưng đối gia đình ở xa nguồn nước, cần phải tạo lập nguồn nước bằng cách đào ao để dự trữ nước tưới cây và còn giữ ẩm cho đất.
vườn rau
Chăm sóc vườn rau – tưới nước bằng vòi phun mưa
Cây rau trong suốt thời gian sinh trưởng và phát triển luôn cần một lượng nước nhất định để giúp cho việc hút chất dinh dưỡng nuôi cây và quang hợp tốt. Tuy nhiên trong quá trình tưới nước cần nắm bắt được từng giai đoạn phát triển của cây, để có chế độ tưới nước thích hợp. Thừa nước hay thiếu nước, cây sẽ phát triển không bình thường, thậm chí có thể bị chết.
   Yêu cầu nước tưới phải sạch, không chua mặn. Đối với cây rau ăn lá, nên tưới theo kiểu phun mưa bằng bình tưới có gương sen, còn đối với rau ăn quả thì tưới vào gốc.
   Thông thường, sau khi gieo hạt và lấp lên trên hạt giống rau một lớp đất bột mỏng hay là sau khi trồng cây giống, cần phải tưới nước để đảm bảo cho hạt nảy mầm, cây bén rễ được tốt.
   Những đêm có sương muối, sáng ra phải tưới nước lên lá để rửa sương muối, đảm bảo cho cây phát triển tốt.
   Tưới cây nên tưới vào buổi sáng sớm hoặc xế chiều. Chú ý với từng loại đất, mức độ thấm hút nước và giữ nước là khác nhau.
   Tưới nước cho cây cũng đòi hỏi những cách thức cụ thể hợp lý. Tưới nước nhiều cây bị ngập úng, tưới ít nước thì không đảm bảo cho cây sinh trưởng và phát triển. Công cụ để tưới cũng cần phải lựa chọn, tránh làm rửa trôi lớp đất màu mỡ, phì nhiêu khi tưới nước.
2.3. Phân bón
  Trong quá trình cải tạo vườn, luôn luôn phải chú ý tới phân bón. Bón phân cho cây trồng nhằm tăng năng suất, chất lượng sản phẩm của cây tồng. Nhưng phải bón sao cho hợp lý, không ảnh hưởng đến đất đai và những vụ canh tác về rau.
phân bón
Tự sản xuất phân bón hữu cơ
Là việc sử dụng năng lượng phân bón thích hợp bón cho cây đảm bảo tăng năng suất cây trồng với hiệu quả kinh tế cao nhất, không để lại hậu quả xấu lên nông sản và môi trường sinh thái. Để bón phân hợp lý, người làm vườn cần nắm bắt được những vấn đề cơ bản sau:* Bón phân hợp lý.
– Bón phân đúng lúc, đúng loại:
  Cây trồng trong thời gian sinh trưởng và phát triển có những thời điểm cần lượng phân và loại phân khác nhau. Vì vậy, cần phải bón đúng lúc, đúng loại mới đem lại hiệu quả cao. Bón phân không nên bón tập trung trong một thời điểm, mà cần phải chia ra làm nhiều giai đoạn. Đối với giai đoạn cây sinh trưởng và phát triển mạnh, cần bón với lượng phân nhiều hơn. Bón phân với nồng độ và liều lượng quá cao, cây không thể sử dụng hết, lượng phân sẽ bị hao hụt nhiều và có thể gây ra nhiều tác hại xấu đối với đất đai, cây trồng.
  Hiện nay, có rất nhiều loại phân bón. Nhưng không phải cây nào, giai đoạn nào cũng có thể bón được. Cho nên trước khi bón cần căn cứ vào đặc tính, giống cây, đất đai… có như vậy mới phát huy được hiệu quả của việc bón phân.
  Thời tiết, mùa vụ có ảnh hưởng đến hiệu quả của phân bón. Vì vậy, khi tiến hành bón phân cần phải căn cứ vào thời tiết, mùa vụ.
  Nước ta có khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa và có sự phân hoá: Bắc – Nam, theo mùa, theo độ cao. Đối với những loại cây trồng ngắn ngày, một năm có thể sản xuất được nhiều vụ. Tuy vậy, mỗi vụ cây trồng lại có đặc điểm sinh trưởng và phát triển khác nhau, nhu cầu đối với tác động của từng yếu tố dinh dưỡng cũng khác nhau. Chính vì thế cần phải lựa chọn phân bón và bón đúng thời tiết, mùa vụ mới đạt hiệu quả.
  Ví dụ: Bón phân vào thời điểm có lượng mưa lớn, mưa nhiều, rất dễ bị rửa trôi, gây lãng phí. Bón phân vào thời điểm nắng gắt cùng với sự tác động của các hạt phân bón có thể gây cháy lá, hỏng hoa, quả…
– Bón phân đúng cách:
  Có nhiều cách thức bón phân: bón vào hố, vào rãnh, rải trên mặt đất, bón lót, bón thúc (thúc đẻ nhánh, thúc ra hoa, thúc kết trái, thúc mẩy hạt…). Trước khi bón cần căn cứ vào diện tích, kích thước luống, giống cây trồng, đất trồng … để có cách thức bón phân hợp lý.
  Bón phân là khâu quan trọng không thể thiếu được đối với người làm vườn. Nên phải có cách thức bón phân hợp lý, cây trồng mới cho năng suất cao.
– Bón phân cân đối:
  Cây trồng trong suốt quá trình sinh trưởng và phát triển có những nhu cầu dinh dưỡng khác nhau, sống trên các loại đất khác nhau cũng có nhu cầu về chất dinh dưỡng khác nhau. Các nguyên tố dinh dưỡng cho cây trồng cần phải được cân đối hợp lý, các loại nguyên tố ảnh hưởng dư thừa cũng không thể thay thế nguyên tố thiếu hụt khác.
  Trong việc cải tạo vườn gia đình, bón phân cân đối giúp cho việc ổn định và cải thiện độ phì nhiêu của đất, bảo vệ đất, chống rửa tổi, xói mòn. Bên cạnh đó còn tăng năng suất, chất lượng của sản phẩm cây trồng, nâng cao hiệu quả của phân bón và các biện pháp kỹ thuật canh tác khác. Bảo vệ tốt nguồn nước, khí thải độc hại gây ô nhiễm môi trường.
– Xử lý trước khi đem bón:
  Trong việc cải tạo đất trồng và chăm sóc cây trồng không thể thiếu phân chuồng. Nó làm tăng độ màu mỡ, phì nhiêu cho đất và nâng độ dày tầng đất canh tác, giữ và bảo đảm chất dinh dưỡng lâu bền nuôi cây. Bởi vậy, khi cải tạo vườn và trồng trọt phải sử dụng phân chuồng. Nhưng phân chuồng trước khi đem sử dụng cần phải được xử lý bằng cách phương pháp thông thường như sau:
+ Ủ phân: Là biện pháp cần thiết trước khi đem phân ra bón vườn. Vì trong phân chuồng tươi có lẫn hạt cỏ dại, nhiều kén nhộng, côn trùng, nhiều bào tử ngủ nghỉ của nấm, xạ khuẩn và tuyến trùng gây bệnh.
   Ủ phân có tác dụng sử dụng nhiệt độ cao trong quá trình phân huỷ chất hữu cơ để tiêu diệt cỏ dại và mầm mống bệnh sâu bệnh, côn trùng vừa thúc đẩy quá trình phân huỷ chất hữu cơ. Ủ phân làm cho trọng lượng phân chuồng giảm xuống, nhưng chất lượng lại tăng lên. Sau quá trình ủ phân, người làm vườn thu được phân ủ (phân hữu cơ). Trong phân ủ có mùn, một phần chất hữu cơ chưa được phân huỷ, muối khoảng, các sản phẩm trung gian của quá trình phân huỷ, có một lượng Enzym, chất kích thích và các loài vi sinh vật hoại sinh.
Tự ủ phân hữu cơ, phân chuồng – Ảnh: hoinongdan

– Phương pháp ủ phân

+ Phương pháp ủ nóng: 
  Bước 1: Phân gia súc mới thải ra, đem bỏ vào bể, hố chứa đã xây dựng sẵn, có nền không thấm nước (không được nén). Sau đó tưới nước phân lên và giữ độ ẩm trong đống phân 60 – 70%.
   Bước 2: Trộn từ 1 – 2% supe lân để giữ đạm.
   Bước 3: Lấy bùn ao phủ bên ngoài đống phân.
   Bước 4: Hàng ngày tưới nước phân lên đống phân.
   Ưu điểm: Ủ nóng có tác dụng tiêu diệt hạt cỏ dại, loại trừ các mầm mống gây bệnh. Ủ phân sau 30 – 40 ngày có thể sử dụng được.
+ Phương pháp ủ nguội.
   Bước 1: Phân gia súc thải ra, đem xếp thành lớp và nén chặt.
   Bước 2: Trên mỗi lớp phân chuồng, rắc khoảng 2 % phân lân.
   Bước 3: Lấy đất bùn phơi khô đập nhỏ hoặc đất bột phủ lên và nén chặt.
   Lưu ý:
   Chiều cao, chiều dài và chiều rộng của đống phân phụ thuộc vào lượng phân chuồng có sẵn nên khi xếp phân xong, lấy bùn ao phủ bên ngoài đống phân.
   Sau khoảng thời gian 5 – 6 tháng, phân có thể sử dụng được. Phân ủ bằng phương pháp ủ nguội cho chất lượng tốt hơn khi phân ủ nóng.
   Ngoài 2 phương pháp ủ phân trên đây, còn có phương pháp ủ nóng trước, ủ nguội sau, những phương pháp này tốn nhiều công đoạn. Hơn nữa với vườn gia đình, sử dụng phương pháp ủ nóng hay ủ nguội là được.

Kinh nghiệm cải tạo đất trong thùng xốp

cải tạo đất trong thùng xốp

Cải tạo đất trong thùng xốp

A. Nông dân hỏi:
   “Mình đã trồng cây trên sân thượng được 3 năm rồi. Mình muốn hỏi kinh nghiệm cải tạo đất thế nào cho tốt, tơi xốpTrước mình có đất sẵn mình trộn thêm với giá thể trồng cây, năm đầu cây lên mập, tốt (thỉnh thoảng bón đạm) nhưng năm thứ 2, đất cằn cứng, cây lên không to và yếu. Thỉnh thoảng mình còn ủ đầu cá, lòng cá mục xong trộn thêm vào nhưng tình hình cải thiện không được mấy. Nghe nói cho thêm phân trùn, mụn dừa vào sẽ tốt và xốp đất. Bạn nào có kinh nghiệm chia sẻ thêm cho mình với, cảm ơn các bạn?”
cải tạo đất trong thùng xốp
B. Chuyên gia trả lời:
– Ưu tiên số 1 là phải phơi đất thật khô, đập nhỏ ( Mình còn dùng sàng mắt thưa để sàng cho kỹ, hạt nào to lại mang ra đập tiếp. Hơi bụi chút, nhớ mang khẩu trang và mắt kiếng :D), rắc vôi bột + trichoderma. Việc này để loại bỏ hết những mầm bệnh còn trong đất. Sợ nhất là bệnh thối nhũn.
– Sau đó mới tính đến chuyện làm cho đất tơi xốp:
  Làm tơi đất thì có nhiều loại phế phẩm nông nghiệp có thể sử dụng: Vỏ lạc, vỏ đỗ, rơm khô thái nhỏ, trấu… Nhưng theo mình, dễ kiếm, dễ tìm và nhanh phân hủy thì dùng trấu hun.
– Tiếp theo là cải tạo đất:
  Tùy thuộc vào địa bàn và điều kiện mà áp dụng. Nếu tốt nhất theo mình nghĩ thì sử dụng phân trùn quế. Vì 1 mặt nó cung cấp chất dinh dưỡng, đồng thời lại làm đất tơi xốp. Hơn nữa là có trùn, cung cấp thêm oxy cho đất. Phân trùn là loại chất dinh dưỡng hữu cơ mà cây có thể hấp thu luôn và ngay.
  Loại thứ 2 cải tạo đất tương đối tốt là phân xanh. Các loại rác nhà bếp từ cuống rau, vỏ củ quả, vỏ trưng, xương… (Miễn ko mặn là được), các loại lá rau mà người bán thải loại ( Lá su hào, hoa lơ…). Bạn thái nhỏ, ủ với nấm trichoderma và đất đã phơi khô đập nhỏ. Sau khi ủ hoai khoảng 1 tháng thì có thể trộn vào đất. Hoặc nếu có bã đậu ( Xin, mua của các nhà làm đậu) mang về ủ phân cũng rất tốt.
  Loại thứ 3: Loại mình vẫn đang sử dụng. Hiệu quả trên cả tuyệt vời: phân cá. Những phế phẩm từ cá, ruột cá, đầu, xương cá… ủ với Trichoderma và đất khô. Chỉ sau khoảng 30 – 40 ngày là bạn có thể sử dụng phân cá bón cho cây.
   Những loại trên mà khó kiếm, hiếm tìm với bạn thì bạn có thể mua sẵn phân hữu cơ sinh học để trộn trực tiếp vào đất.
  Và sau mỗi lần thu hoạch xong, bạn lại lặp lại các công đoạn trên: phơi đất 1 tuần cho khô, trộn thêm trấu và phân rồi mới trồng đợt mới.